ΑΙΔΩΣ ΑΡΓΕΙΟΙ
Κάθε φορά που μετέχω σε μια κριτική επιτροπή μετανιώνω και υπόσχομαι στον εαυτό μου να μην ξαναδεχθώ. Πάντα όμως αθετώ την υπόσχεσή μου και ευρίσκομαι πάλι στη δυσάρεστη θέση να πρέπει να κρίνω μια σωρεία έργων που κανείς φυσιολογικός θεατής δεν θα επέλεγε να παρακολουθήσει. Γιατί κακά τα ψέματα ο μέσος θεατής, ο καθημερινός, φυσιολογικός άνθρωπος είναι ο καλύτερος κριτής ενός οπτικοακουστικού έργου, μιας ταινίας, όσο και αν δημιουργοί και κριτικοί προσπαθούν να υποτιμήσουν την νοημοσύνη του. Και αυτή τη φορά, όπως κάθε άλλη φορά, είχα την ατυχία να με παρακαλέσουν να μετάσχω στην κριτική επιτροπή του ελληνικού τμήματος. Φίλοι και καλά παιδιά οι οργανωτές, πώς να τους αρνηθώ; Με βαριά καρδιά επιτέλεσα το καθήκον μου και παρακολούθησα όλες τις ταινίες. Δεν υφίσταται χαρακτηρισμός που θα ανταποκρινόταν ευστόχως στην παντελή απουσία οιασδήποτε αισθητικής η δραματουργικής αξίας. Οι ταινίες ακόμα και κρινόμενες ως πρωτόλεια δεν πληρούσαν καμία προυπόθεση που θα με παρακινούσε να τις παρακολουθήσω, έστω με μικρό ενδιαφέρον.
Πλην τριών, εκ των οποίων η καλλίστη ήταν παραγωγή υψηλών προδιαγραφών από πάσης απόψεως και οι άλλες δύο συμπαθητικές, οι υπόλοιπες δεν έπρεπε να έχουν περιληφθεί στο διαγωνιστικό – επειδή ίσως ακούγομαι υπερβολικός ας δεχθώ ότι οι συμπαθητικές ήταν τελικά τέσσερις. Επί ποινή στερήσεως πνευματικών, κατά το πολιτικών, δικαιωμάτων, οι υπόλοιπες.
Πρότεινα μόλις δύο εξ εκείνων για βράβευση, καθώς και έτερο μέλος της επιτροπής, γεγονός που οφείλω να ομολογήσω ότι με εξέπληξε ευχάριστα. Παρέδωσα μάλιστα εγγράφως το σκεπτικό μου ώστε να μην είναι δυνατόν να αμφισβητηθεί η τοποθέτησή μου και απεχώρησα. Άκρως ενοχλημένος. Γιατί; Επειδή με ενοχλεί να χάνω το χρόνο μου ασκόπως. Και η παρακολούθηση των συγκεκριμένων ταινιών απέβη άσκοπη. Ποσώς ωφελήθηκα από τη θέαση τους. Όμως αυτό που με ενόχλησε ιδιαίτατα ήταν ότι κανείς δεν έχει το θάρρος να πει την αλήθεια σε εκείνους που δημιούργησαν τις εν λόγω ταινίες. Ότι καλό θα ήταν να αλλάξουν προσανατολισμό. Ότι δεν διαθέτουν ίχνος ταλάντου προκειμένου να δημιουργήσουν μια καλή ταινία. Και ότι οι συνεχείς αποτυχίες θα τους φθείρουν και τελικά θα τους καταστήσουν εμπαθείς και εχθρικούς έναντι κάθε επιτυχημένου δημιουργού. Επειδή ως γνωστόν οι Έλληνες δεν αρέσκονται να ακούν ότι δεν έχουν δίκιο και ότι το έργο τους δεν παρουσιάζει ενδιαφέρον. Επιζητούν και λατρεύουν την κολακεία, απεχθανόμενοι την αλήθεια. Άλλωστε εξ αιτίας των ανωτέρω ελαττωμάτων ευρισκόμεθα στην σημερινή οικτρή οικονομική κατάσταση η οποία οσονούπω θα επιδεινωθεί.
Οποία δυσάρεστη έκπληξη με ανέμενε λίγο αργότερα. Εδέχθην τηλεφώνημα από παράγοντα ο οποίος εζήτησε να δεχθώ να βραβευθούν πέραν των τριών ταινιών ώστε να μη στενοχωρηθούν τα παιδιά και να τους δοθεί ένα κίνητρο να συνεχίσουν την προσπάθεια. Θύμωσα. Μου ζητούσαν, παρανόμως, να επιβραβεύσω την προχειρότητα, την ασημαντότητα, την κενότητα ώστε να μην στενοχωρηθούν τα παιδιά.
Ευρισκόμεθα εις ελευθέρα πτώση προς τον όλεθρο και δεν εννοούμε να απαλλαγούμε από τα ελαττώματα που μας ταλανίζουν ανέκαθεν. Επί τριάντα έτη αναπαράγουμε αυτήν την αντιδημοκρατική συνήθεια, να μην αξιολογούμε ώστε να ξεχωρίζουμε τους ικανούς αλλά τους ανικάνους, να μην προβάλουμε το καλό αλλά το μέτριο, να μην επιβραβεύουμε τον ξεχωριστό αλλά τον φίλο μας η συγγενή μας, να μην τιμάμε τον έντιμο αλλά τον ανέντιμο. Αποτέλεσμα της ανωτέρω αντίληψης είναι η σημερινή κατάσταση της Ελλάδος που από το 1974 επέτυχε αντί να δημιουργήσει πολίτες ανδρείους, εντίμους και εργατικούς, να ξεγελάσει ένα μεγάλο μέρος του άλλοτε υπερήφανου ελληνικού λαού και να τον καταστήσει υποχείριο των διεφθαρμένων ταγών του, μυώντας τους σε μια ιδεολογία ψευδούς ισότητας που βασίζεται στην φυγοπονία, την οκνηρία, την απάτη, τη διαβολή, την διαπλοκή.
Και μου ήρθαν στο νου τα λόγια που απηύθυνε ο Αίας, προς τους Έλληνες, ενώ οι Τρώες ευρίσκονταν προ των ελληνικών πλοίων.
«αἰδώς Ἀργεῖοι· νῦν ἄρκιον ἤ ἀπολέσθαι ἠέ σαωθῆναι καί ἀπώσασθαι κακά…»
Αλέξανδρος Κακαβάς, Σεναριογράφος/Παραγωγός/Σκηνοθέτης