ΜΝΗΜΕΣ ΧΑΡΑΣ
Προ μηνός, έτυχε εγκρίσεως από την νυν διοίκηση της ΕΡΤ μία πρότασή του γράφοντος, υπό τον τίτλο ΜΝΗΜΕΣ ΧΑΡΑΣ, συνέχεια της Απελευθέρωσης της Σάμου που γυρίστηκε για την ΕΡΤ το 2012, που αφορά την απελευθέρωση των ελληνικών εδαφών που ενσωματώθηκαν στην Ελληνική επικράτεια μετά τη σύσταση του νέου Ελληνικού Κράτους που προήλθε από την Επανάσταση του 1821. Ως γνωστόν τα σύνορα της πατρίδος μας το 1832 περιορίζονταν στα όρια της Στερεάς Ελλάδος και περιελάμβαναν την Εύβοια και τις Κυκλάδες. Από το 1864 που ενώθηκε η Επτάνησος μέχρι το 1947 (εσφαλμένα αναφέρεται το 1948 ως ημερομηνία της Ενώσεως) που ενώθηκε η Δωδεκάνησος, η πατρίδα μας βίωσε πέντε πολέμους, εξ ων οι δύο παγκόσμιοι και δυο εμφύλιες διαμάχες, μία το 1916 με το κίνημα του Ελ. Βενιζέλου, και τη δεύτερη με την προσπάθεια των κομμουνιστών να καταλάβουν δια των όπλων την εξουσία. Μεταξύ των δύο αυτών τραγικών γεγονότων, οι συνέπειες των οποίων βαραίνουν την πολιτική ζωή του τόπου έως σήμερα, η μικρή Ελλάς γνώρισε πολλά κινήματα, στάσεις, και δικτατορίες, πέραν της κατοχής της χώρας η μέρους της χώρας από εχθρικές ξένες δυνάμεις η και φίλα προσκείμενες όπως εγένετο το 1915 με την εγκατάσταση των γαλλικών στρατευμάτων με επικεφαλής το στρατηγό Σαράιγ στη Θεσσαλονίκη και την τριπλή κατοχή το 1941.
Με την αμέριστη υποστήριξη του ΥΠΕΘΑ, του ΥΠΕΘΑ και πολλών υπηρεσιών του όπως της ΔΙΣ (Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού) της ΥΙΝ (Υπηρεσία Ιστορίας Ναυτικού), της ΥΙΑ (Υπηρεσία Ιστορίας Αεροπορίας), των γενικών Αρχείων του Κράτους, της Αρχιεπισκοπής Άρτας , των Εφορειών Αρχαιοτήτων Άρτας και Πρέβεζας και μιας λαμπρής ομάδος επιστημόνων, ενδεικτικά αναφέρω τις διευθύντριες των εφορειών, Β. Παπαδοπούλου και Α. Αγγέλη, τους κυρίους Ν. Κουρκουμέλη, Τ. Κολιούλη, Η. Σκουλίδα, και τον λάτρη, της Πρέβεζας Πρεβεζάνο κ. Ν. Δ. Καράμπελα με την ανεκτίμητη συλλογή από ο,τιδήποτε αφορά την πατρίδα του, εκκινήσαμε, μια τριάδα caballeros, ο γράφων, ο Χ. Αλεξανδρής και ο Κ. Καρδακάρης (στην αρχή μας ακολούθησε επί μικρόν και ο Αθαμάνιος συνθέτης Τ. Χατζηιωάννου, πλην όμως μας εγκατέλειψε ταχέως), να ερευνήσουμε, να καταγράψουμε και να παρουσιάσουμε στο κοινό όσο πιο ευσύνοπτα και εμπεριστατωμένα την ιστορία της Άρτας και της Πρέβεζας, και ιδίως την περίοδο της απελευθέρωσής τους και της ενσωμάτωσής τους στο ελεύθερο Ελληνικό Κράτος.
Οι δυο αυτοί τόποι διαφέρουν σε πολλά καθώς η Άρτα τελούσε εν ακμή ήδη κατά την αρχαιότητα ως Αμβρακία, εγένετο πρωτεύουσα του Πύρρου, του περίφημου βασιλέως της Ηπείρου, εγένετο πρωτεύουσα του Μεσαιωνικού Κράτους της Ηπείρου (αυτό που γνωρίζουμε ως Δεσποτάτο της Ηπείρου) και είχε την τύχη να απελευθερωθεί αμαχητί το 1881 χάρις στη συνθήκη της Κωνσταντινουπόλεως – η πόλις επειδή η πέριξ περιοχή παρέμεινε υπό Τουρκική κατοχή έως το 1912 και το πέρας του Α’ βαλκανικού πολέμου.
Στο Κομπότι της Άρτας γεννήθηκε ο εκ των ιδρυτών της Φιλικής Εταιρίας Νικόλαος Σκουφάς και έλαβε χώρα σοβαρή συμπλοκή των Ελλήνων υπό τον Γ. Καραισκάκη με τους Τούρκους – ο Καραισκάκης παρορμητικός όπως ήταν γύμνωσε και πρότεινε την πυγή του στους Τούρκους και εκείνοι πυροβόλησαν και τον τραυμάτισαν, στον Άγιο Γεώργιο στο Βουλγαρέλι κηρύχθηκε η Επανάσταση το 1821, στη Μεγαλόχαρη κηρύχθηκε η επανάσταση του 1854, από τον υιό του Γ. Καραισκάκη, Σπύρο, και στην Παναγιά τη Σελτσιώτισσα έλαβε χώρα, το 1804, το δεύτερο Ζάλογγο των Σουλιωτών όπου εφονεύθη η Λένη Μπότσαρη ριφθείσα μαζί με πολλούς άλλους στο γκρεμό προκειμένου να μη συλληφθεί ζωντανή από τους Τουρκαλβανούς του Αλή Πασά.
Στην Πρέβεζα αφού θαυμάσαμε την Νικόπολιν, την πόλιν που οικοδόμησε ο Οκταβιανός το 29 π.Χ. εις ανάμνησιν της νίκης του στο Άκτιον το 31 π.Χ. επί του Αντωνίου και της Κλεοπάτρας, και επισκεφθήκαμε το Ζάλογγο, εκδράμαμε στο Νεκρομαντείο (κατά την άποψη του αρχαιολόγου Δάκαρη) και τις πηγές του διάφανου Αχέροντα για να καταλήξουμε στο φρούριο του Αλή Πασά, από τους προμαχώνες του οποίου απολαύσαμε την γραφική Πάργα.
Στην πόλη της Πρέβεζας περιπλανηθήκαμε ασκόπως επί ώρα προσπαθώντας να ανακαλύψουμε τη μικρή πλάκα που έχει αναρτηθεί στο σημείο όπου αυτοκτόνησε ο ποιητής Κώστας Καρυωτάκης!
Αν και η μία εβδομάδα δεν λογίζεται ως επαρκής χρόνος ώστε να συνάγουμε κάποιο βάσιμο συμπέρασμα όσον αφορά την κρατούσα κατάσταση στις δύο αυτές, τόσο διαφορετικές μεταξύ τους , πόλεις της Ηπείρου, μείναμε με την εντύπωση ότι, ίσως λόγω της παράκτιας τοποθεσίας της η Πρέβεζα να προσφέρεται περισσότερο για διακοπές λόγω κυρίως των εκπληκτικών αμμουδιών της.
Όμως για όσους λατρεύουν τα όρη και τα βουνά και θέλουν να προβούν σε προσκυνηματικό τουρισμό η Άρτα θα τους ικανοποιήσει υπέρ το δέον. Από την Παναγιά τη Σελτσιώτισα και τον υπέροχο ιερέα της Γ. Φώτου έως τον Άγιο Γεώργιο στο Βουλγαρέλι και τον άλλον υπέροχο ιερέα Κ. Ψωράκη, ένα πλήθος βυζαντινών εκκλησιών προσφέρουν ένα υπέροχο θέαμα. Κόκκινη Εκκλησιά, Αγία Θεοδώρα προστάτις της Άρτας, Παντάνασσα, Άγιος Γεώργιος στο Κομπότι, Παναγία Κορωνησία, Αγία Παρασκευή του Δράκου, Παναγία του Μπρυώνη, Άγιος Ονούφριος, Παναγία Παρηγορήτρια ή Παρηγορήτισσα, Παναγία Βλαχέρνα, κ.ά. θα ικανοποιήσουν και τον πλέον απαιτητικό εκδρομέα, θιασώτη του βυζαντινού εκκλησιαστικού πολιτισμού.
Η αναφορά στα δυο ξενοδοχεία όπου καταλύσαμε, ΚΡΟΝΟΣ στην Άρτα και ΑΥΡΑ στην Πρέβεζα, γίνεται προκειμένου να τους ευχαριστήσουμε επειδή περιόρισαν, καίτοι διανύουμε περίοδο κρίσεως, το κόστος ενοικιάσεως των ευπρεπέστατων και αναπαυτικών δωματίων τους, προκειμένου να εξοικονομήσουμε χρήματα για παράταση κατά μια-δυο ημέρες της παραμονής μας, γεγονός που μας επέτρεψε να επισκεφθούμε και να κινηματογραφήσουμε μέρη που λόγω των δύσβατων κακοτράχαλων δρόμων και την αδιαφορία των τοπικών αρχόντων και της πολιτείας παραμένουν άγνωστα στο ευρύ κοινό.
Θα ήθελα αν αναφέρω επίσης τα τέσσερα εξέχοντα, κατά τη γνώμη των caballeros, εστιατόρια των πόλεων, τη Rusticana στην Άρτα, με υπέροχο service, φρεσκότατα εδέσματα, μεγάλες μερίδες και πολύ καλές τιμές, και το ακριβότερο Μπαχάρι στη Βλαχέρνα, στην Πρέβεζα τη Ψάθα με τα μαγειρευτά της με θέα την προτομή του Κ. Καρυωτάκη και τη Τρελή Γαρίδα του Ζώη Θεολόγου με τις υπέροχες γαρίδες και το γευστικότατο σαγανάκι χωρίς, παρακαλώ, κρεμμύδι για να μην ταραχθεί ο εκλεπτυσμένος οισοφάγος του γράφοντος.
Εν κατακλείδι το ταξίδι αυτό μας προσέφερε ανεκτίμητες εμπειρίες, κυρίως επειδή γνωρίσαμε μερικούς υπέροχους ανθρώπους που σε πείσμα των καιρών και της πλειονότητας που ρέπει προς την αδιαφορία για ο,τιδήποτε εθνικό, και πάτριο, όπως ατυχώς και οι πολιτικοί των εν λόγω περιοχών, αγωνίζονται να διατηρήσουν άσβεστες μνήμες μιας άλλης Ελλάδος , μιας Ελλάδος, που παρά τα εγγενή ελαττώματα της φυλής μας, απέδειξε ότι ήταν ικανή να αγωνισθεί για έναν ιερό σκοπό, ακόμα και να θυσιασθεί για αυτόν, στο όνομα της πατρίδας και της θρησκείας μας.
Με ήθος, φιλότιμο, ομοψυχία και ηρωισμό.
Αρετές που σήμερα ελλείπουν.
Αλέξανδρος Κακαβάς Σεναριογράφος/Παραγωγός/Σκηνοθέτης