από Αλέξανδρος Κακαβάς | Ιαν 23, 2025 | άρθρα
Η ΝΕΑ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ
Σήμερα το πρωί ένας φίλος φαρμακοποιός, άνθρωπος εργατικός, ευγενής και ευρυμαθής περί την δεκαπενταετία νεώτερός μου ενόσω απολαμβάναμε τον καφέ που μου είχε προσφέρει με ρώτησε κατά πόσον αν είχα παιδιά θα τα έστελνα στο Κολλέγιο Αθηνών η Ψυχικού. Απήντησα ευθύς αμέσως πως όχι. Ως συνήθως εκλήθην να επιχειρηματολογήσω υπέρ της απόψεώς μου και ιδού τι είπα. Οι κύριοι λόγοι είναι τρεις.
Ο πρώτος τυγχάνει ο σοβαρότερος και αφορά στην ατυχή έως κακή επιρροή που έχει το περιβάλλον του Κολλεγίου στους γόνους απλών αστικών οικογενειών. Η συναναστροφή μετά γόνων οικονομικώς ανωτέρων οικογενειών καλλιεργεί εσφαλμένες εντυπώσεις στα παιδιά που θεωρούν ότι ένας υιός εφοπλιστή θα παραμείνει φίλος με τον υιό ενός ανώτατου ιδιωτικού υπαλλήλου, τραπεζικού η μη. Η ιστορία έχει καταδείξει ότι πέραν των περιπτώσεων όπου ο πτωχότερος συμμαθητής καταλήγει γελωτοποιός, σπιούνος η φερέφωνο του πλουσιοτέρου ο συγχρωτισμός παύει μόλις οι απόγονοι αναλάβουν θέσεις ευθύνης στις οικογενειακές επιχειρήσεις, νυμφευθούν η μετοικήσουν στο εξωτερικό για σπουδές η επαγγελματικές δραστηριότητες. Τούτο έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση συμπτωμάτων κατάθλιψης η νευρώσεων στους εγκαταλειφθέντες λόγω του ότι δεν μπορούν να ακολουθήσουν τον τρόπο ζωής των πλουσίων συμμαθητών τους καίτοι θεωρούν εαυτούς ισοτίμους αν μη πνευματικά και ηθικά ανωτέρους. Εξ ου και σταδιακά είτε αποξενώνονται, είτε συμβιβάζονται. Φυσικά η ζωή βρίθει εκπλήξεων και δεν αποκλείεται μετά από έτη σκληρών προσπαθειών, εννόμων η ανόμων ενεργειών, οι πτωχότεροι να δημιουργήσουν περιουσία και να καταστούν εξίσου σημαντικοί η και σημαντικότεροι από τους παλαιούς τους συμμαθητές, ιδίως αν εκείνοι χρεοκοπήσουν, γεγονός που συνήθως χαροποιεί τους άλλοτε φίλους τους ιδιαίτερα, που δεν χάνουν ευκαιρία με πολλούς και ποικίλους τρόπους να το διαλαλούν και να το καθιστούν γνωστό.
Ο δεύτερος λόγος αφορά στις ανυπόστατες προσδοκίες που καλλιεργούνται τόσο στους γόνους όσο και στους γονείς τους. Ιδίως οι δεύτεροι θεωρούν δεδομένο ότι επειδή το τέκνο τους έλαβε απολυτήριο από το Κολλέγιο έχει όλα τα εχέγγυα ώστε να σπουδάσει και να διακριθεί στο Princeton ή στο Cambridge και να ακολουθήσει λαμπρά σταδιοδρομία στο διπλωματικό σώμα, στην πολιτική κ.ά. Ο δε γόνος καταλήγει να πάσχει από σύμπλεγμα ανωτερότητας το οποίο στην περίπτωση που αποτύχει στην επαγγελματική του ζωή τον καθιστά μνησίκακο, κακεντρεχή και ιδιαιτέρως εκδικητικό, καταλήγοντας να θεωρεί ότι απέτυχε εξ αιτίας της διεφθαρμένης αντίληψης που διέπει την ελληνική κοινωνία η κάποια σκευωρία που στρέφεται κατά των ικανών και χαρισματικών ανθρώπων, συνομοταξία στην οποία έχει κατατάξει αυθαίρετα τον εαυτό του.
Ο τρίτος λόγος αφορά στο κοινότοπο, ευτελέστατο και άχρηστο πρόγραμμα σχολικών σπουδών το οποίο ορίζεται, ορθότερα επιβάλλεται, από το Υπουργείο Παιδείας, που διοικείται επί σειρά ετών από συμπλεγματικούς ανθρώπους υπέρμαχους της θεωρίας της ήσσονος προσπάθειας και των μετρίων επιδόσεων. Ένα πρόγραμμα σπουδών που δεν αρμόζει σε ελεύθερους πολίτες αλλά σε πρόβατα που σύρονται επί σφαγή με μόνο στόχο τη μείωση των κινδύνων να εγερθούν και να αντιδράσουν κατά του σαθρού και διεφθαρμένου καθεστώτος το οποίο τους έχει επιβληθεί με την προσφορά φτηνού άρτου και άτεχνου θεάματος. Προς τι λοιπόν να καταβάλει μια οικογένεια τη θυσία της καταβολής υπέρογκων διδάκτρων ώστε το τέκνο τους να λάβει ένα αμφιβόλου αξίας ποιότητας απολυτήριο όταν το ίδιο ευτελές απολυτήριο δύναται να το λάβει δωρεάν από ένα δημόσιο σχολείο. Είναι προτιμότερο λοιπόν να κατατεθούν τα χρήματα σε κάποιο προθεσμιακό λογαριασμό ώστε όταν με το καλό ο γόνος ολοκληρώσει τις σχολικές σπουδές να απέλθει να σπουδάσει σε κάποιο σοβαρό ίδρυμα της Ευρώπης η της Αμερικής που αναμφίβολα θα του αυξήσει τις πιθανότητες να εξεύρει μια σοβαρή δουλειά και να προετοιμάσει μια σημαντική σταδιοδρομία.
Είναι άκρως λυπηρό δε, και το είχε παραδεχθεί δημοσίως κατά την παράδοση του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού ο απελθών Υπουργός κύριος Π. Παναγιωτόπουλος, που ο τότε πρωθυπουργός είχε την ατυχή ιδέα να απαξιώσει το Υπουργείο Πολιτισμού θέτοντάς το υπό το Υπουργείο Παιδείας. Διερωτώμεθα δε τι είδος νου διαθέτει ο οιοσδήποτε είχε τη φαεινή αυτή ιδέα, να θέσει το μοναδικό, ανεπανάληπτο ελληνικό πολιτισμό, υπό την ανύπαρκτη ελληνική παιδεία η οποία κατατάσσεται σε επίπεδα χαμηλότερα ακόμα και υπανάπτυκτων ξένων χωρών. Τι αισθήματα πρέπει να τρέφει η τι άποψη πρέπει να έχει, ο εισηγητής αυτού του σχεδίου, για τον ελληνικό πολιτισμό ώστε να εισηγείται την κατάργηση του Υπουργείου Πολιτισμού.
Και για μια ακόμα φορά αισθάνομαι υποχρεωμένος να επαναλάβω, ενοχλώντας ίσως κάποιους γηγενείς, ότι είθε τα αξιολογότερα και ικανότερα πνεύματα της Ελλάδος να απέλθουν οριστικά της χώρας μας και να διασκορπισθούν ανά την υφήλιο, ως διαπρύσιοι κήρυκες του ελληνικού πολιτισμού, όλων των εποχών, ώστε, όπως έγινε μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Μωαμεθανούς, να διασωθεί χάρις σε αυτούς, για μια ακόμα φορά, η απαράμιλλη ομορφιά και σοφία του ελληνικού πολιτισμού και αφού ριζώσει στη νέα Δύση να συμβάλει στην ανανέωση του ευρωπαϊκού πολιτισμού ίσως και του παγκόσμιου.
Τότε ίσως μόνον έτσι καταφέρουμε, χάρις στη συμβολή τους και την αρωγή τους, να ανασυνταχθούμε πρώτα ως έθνος, και εν συνεχεία ως χώρα και να διεκδικήσουμε επιτυχώς τη θέση που κατείχαμε προ χιλιάδων ετών στην παγκόσμια σκηνή. Δόξα και ήθος ανεπανάληπτα, που οι σύγχρονοι πολιτικοί ταγοί αντί να τα προβάλουν και να τα προτείνουν ως παράδειγμα προς μίμηση, τα αποσιωπούν. Δόξα και ήθος που συνεχίζουν να εμπνέουν πλήθη λαών χάρις στην προβολή που τυγχάνουν, παρά τις όποιες ατέλειες και παραποιήσεις από όλους, ανεξαιρέτως, τους ξένους, ακόμα και τους προαιώνιους εχθρούς μας. Κατά την ίδια χρονική στιγμή που η κυρία Γλυκάτζη-Άρβελερ μείωνε, σχεδόν απαξίωνε, – με ισχυρά φυσικά επιχειρήματα – τη σημασία της «Κερκόπορτας», του μοιραίου εκείνου στοιχείου, κατά τη λαική ρήση, της πτώσης της Βασιλίδας, οι Αμερικανοί διά σκηνοθεσίας Ζακ Σνάιντερ καθιστούσαν γνωστή στην οικουμένη, κατά τρόπο πρωτότυπο και εντυπωσιακό την υπέρτατη θυσία του βασιλέως Λεωνίδα και των 300 του στις Θερμοπύλες. Και καίτοι έχω παρακολουθήσει το έργο δις, ακόμα και αυτήν την Τρίτη, πρόσφατη, φορά ένιωσα έναν κόμπο στο λαιμό και δάκρυα πλημμύρισαν τα μάτια μου όσο με συνέπαιρνε η εξέλιξη της ιστορίας, μιας ιστορίας με προδικασμένο τέλος που όμως δεν εννοείς να μην την παρακολουθήσεις μέχρι τέλους όπου εκείνο το περίφημο «ω ξειν αγγέλειν Λακεδαιμονίοις ότι τήδε κείμεθα των κείνων ρήμασι πειθόμενοι» του Λεωνίδα προς τους Σπαρτιάτες (και τους κακώς μη μνημονευόμενους) Θεσπιείς μάς κάνει ακόμα να ριγούμε από συγκίνηση.
Σε πείσμα ενός γελοίου, φαιδρού ελληνικού κράτους που με ιδιαίτερη σπουδή φρόντισε να απομακρύνει τον ανδριάντα του που ευρισκόταν επί της Εθνικής οδού και όλοι οι διερχόμενοι τον ατένιζαν, πολλοί δε με θαυμασμό νοιώθοντας υπερήφανοι που είναι απόγονοί του.
Έλληνες.
Αλέξανδρος Κακαβάς Σεναριογράφος/Παραγωγός/Σκηνοθέτης
από Αλέξανδρος Κακαβάς | Ιαν 23, 2025 | άρθρα
ΙΔΕ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ (BEHOLD THE MAN)
1974 Freshman στο Κολλέγιο Αθηνών. Αστειευόμενος ο Μπάμπης Συμεωνίδης, εν ώρα μαθήματος, με κλώτσησεδυνατά και το θρανίο μετατοπίστηκε προκαλώντας θόρυβο. Ο Π. Βασιλαράς, καθηγητής των μαθηματικών στραφείς προς εμένα και βλέποντας το σημάδι του παπουτσιού πάνω στο πανταλόνι μου με ρώτησε ποιός το έκανε. Φυσικά, απήντησα πως δεν γνώριζα. Μου ζήτησε να παρουσιασθώ αμέσως στον διευθυντή. Παρενέβη τότε ο Μπάμπης και ομολόγησε. Και συ μαζί, είπε ο καθηγητής. Διαμαρτυρήθηκε ο Μπάμπης ότι εγώ δεν έφταιγα. Ο καθηγητής είπε πως έφταιγα επειδή είχα καλύψει τον ένοχο. Έλαβε τότε το λόγο ο πρόεδρος του τμήματος, Δημήτρης Πόρτολος. Θεωρούσε ότι έπρεπε να επιβραβευθούμε και οι δύο για την θαρραλέα και ανδρική στάση μας. Αποτέλεσμα: Και οι τρεις οδεύσαμε στον διευθυντή. Αν δεν απατώμαι ο Μπάμπης και εγώ λάβαμε από 4 στίγματα, στα 5 ελάμβανες προειδοποίηση αποβολής και αμφότεροι είμαστε μαθητές με βεβαρημένο μητρώο διαγωγής! Κινδυνεύαμε να αποβληθούμε. Όμως ο υποδιευθυντής του ανωτάτου τμήματος, κ. Τσαγκαράκης, στάθηκε ανένδοτος.
Σχεδόν 40 χρόνια αργότερα, αιρετός γενικός γραμματέας, δεύτερος τη τάξει σε ψήφους, κατηγορήθηκα και διασύρθηκα από έναν πρόεδρο, τον οποίο, παρά τις επί μέρους διαφωνίες μου σε θέματα διαφάνειας και διαχείρισης του οργανισμού στον οποίον μετέχουμε, στηρίζω απόλυτα επί 14 συναπτά έτη. Με ενόχλησε δε σφόδρα το εξής.
Με χαρακτήρισε χαφιέ η ρουφιάνο επειδή αρνήθηκα να αποκαλύψω τα ονόματα των μελών του οργανισμού με τα οποία έχω συνομιλήσει, ώστε να μπορέσουμε να ανακαλύψουμε, τίνι τρόπω δεν γνωρίζω, τον η τους συγγραφείς μιας ανώνυμης επιστολής που εστάλη, σημειωτέον, μόνον σε έξι από τα επτά μέλη του Δ.Σ. και σε κανένα άλλο, από τα 500 περίπου, μέλη του οργανισμού. Αυτό το πρόσφατο περιστατικό στον οργανισμό επανέφερε στη μνήμη μου το μαθητικό περιστατικό του 1974 και με έκανε να αναρωτηθώ κατά πόσον άλλαξε κάτι στην ελληνική κοινωνία, η μήπως οι κρατούντες την εξουσία συνεχίζουν να επιβραβεύουν την δουλοπρέπεια και την υποτέλεια αντί να τιμούν την ελευθεροφροσύνη και την παρρησία.
Δύο Έλληνες, με σαράντα έτη διαφοράς, αμφότεροι μη προσκείμενοι στους Ιακωβίνους, πρεσβεύουν ότι υψίστη αρχή οφείλει να είναι η άκριτη υπακοή στα κελεύσματα και τις επιταγές της όποιας εξουσίας. Μια σχέση υποτέλειας που ουδόλως αρμόζει σε ελεύθερους πολίτες χώρας με δημοκρατικό, έστω κατ’ επίφαση, πολίτευμα. Διερωτώμαι λοιπόν κατά πόσον υφίστανται, μικρές έστω, πιθανότητες να επέλθει οιαδήποτε αλλαγή στην αντίληψη που διέπει το μέσο Έλληνα. Το μέσο Έλληνα που, απ’ ότι φαίνεται, δεν άλλαξε καθόλου κατά τα τελευταία 40 έτη παρά τα συγκλονιστικά γεγονότα που βίωσε, όπως η εγκληματική απώλεια της Κύπρου, που στοιχειώνει τον ύπνο πολλών εντίμων και αγνών πατριωτών, η ηθική και οικονομική κατάρρευση του κράτους λόγω της άφρονος πολιτικής κυρίως των κατ’ ευφημισμόν σοσιαλιστών και των ΜΜΕ που τους στηρίζουν, η έντεχνη διαστρέβλωση της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας όπου οι Έλληνες διαχωρίστηκαν σε κακούς και καλούς ανάλογα με τα συμφέροντα που εξυπηρετούσαν, και χωρίς να θέλω να φανώ μελοδραματικός, τολμώ να υποστηρίξω ότι οι άγνωστοι στρατιώτες που σκοτώθηκαν για να διαφυλάξουν την ελευθερία της πατρίδος και που τη θυσία τους ουδείς τιμά σήμερα, κακώς έπραξαν. Όπως και οι φονευθέντες στην Κύπρο και εκείνοι που θα χαθούν στον επόμενο πόλεμο.
Όλοι μας ανεξαιρέτως έχουμε σφάλλει αν παρά τις θυσίες μας η αντίληψη του μέσου Έλληνα παραμένει ίδια και απαράλλακτη από την απελευθέρωση η ορθότερα από τη σύσταση, από τις ξένες δυνάμεις, του νεωτέρου ελληνικού κράτους. Αντί για υψιπετείς πολίτες προετοιμάζουμε χαμερπή ανθρωπάρια, με άχρηστα πτυχία και στείρα γνώση, άτομα προορισμένα να υπακούν τυφλά για ένα ξεροκόμματο, ανθρώπους διατεθειμένους να πουλήσουν τη ψυχή τους σε ένα σαθρό και διεφθαρμένο κράτος, όχι φυσικά για την ομορφιά της Μαργαρίτας, αλλά για την αρρωστημένη αίσθηση εξουσίας, ασήμαντης και πρόσκαιρης, πάνω στους συμπολίτες μας, που προσφέρεται αφειδώς σε οιονδήποτε υπηρέτη της εξουσίας.
Κι αν επί των οφθαλμών ελαχίστων υπηρετών της εξουσίας αντανακλάται η εικόνα του καρατομηθέντος Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, ο οποίος ηρνήθη να σταματήσει να ασκεί κριτική στα αίσχη της Ηρωδιάδος, στους περισσότερους, το σκοτεινό, άχρωμο βλέμμα τους προδίδει μόνον τη βλακεία και τη δουλοπρέπεια των Φαρισαίων, και τα άφιλα χείλη τους αποζητούν μόνον την ηδονή του ασπασμού της παρειάς του αγνώστου Ιησού που περιφέρεται ανάμεσά μας.
Μέχρις ότου όπως έγραψε και ο Moorcock στο βιβλίο του Behold the Man (Ίδε ο άνθρωπος) εμφανισθεί σήμερα κάποιος από το μέλλον και επαναληφθεί η ιστορία εκείνου του μοναδικού ανδρός, υιού θεού, πού ήρε τις αμαρτίες του κόσμου και δίδαξε τους ανθρώπους την αγάπη και τη φιλευσπλαχνία και απέθανε, δι’ ημάς, μαρτυρικά, επί του σταυρού.
Αλέξανδρος Κακαβάς Σεναριογράφος/Παραγωγός/Σκηνοθέτης
από Αλέξανδρος Κακαβάς | Ιαν 23, 2025 | άρθρα
ΤΟ «ΣΙΝΙΕ» ΣΑΒΑΝΟ
Μην κρίνεις ίνα μην κριθείς, διάβαζε ο καθηγητής των θρησκευτικών, στο καλύτερο ελληνικό ιδιωτικό σχολείο της εφηβείας μου και εγώ διερωτόμουν γιατί είχα επιστρέψει στην Ελλάδα, ενόσω απoλάμβανα τόσο πολύ τη ζωή στην τότε πτωχότερη Αγγλία. Μια Αγγλία όπου ο μαθητής, ήδη από την Τρίτη γυμνασίου, είχε το δικαίωμα της επιλογής των μαθημάτων που επιθυμούσε να παρακολουθήσει, με Αγγλικά και μαθηματικά μόνον υποχρεωτικά, και δεν θυμούμαι στον κατάλογο να περιλαμβάνονταν τα θρησκευτικά. Άλλη μια ιδιαιτερότητα της αγγλικής αντίληψης, το αναφαίρετο δικαίωμα ενός εκάστου να κρίνει όλους και τα πάντα, όμως με το γνωστό αγγλικό χιούμορ, που συνήθως ήταν πιο κοφτερό από δωδεκάιντση κάμα μαχαιριού.
Όμως εδώ ζούσαμε, συγγνώμη ζούμε, το μεσαίωνά μας χωρίς φυσικά οι περισσότεροι, ως ομφαλοσκοπούντες και αδαείς να δύνανται να το αντιληφθούν. Πίστευαν ότι μια λέξη, ας επιλέξουμε τυχαία τη λέξη δημοκρατία, αρκούσε προκειμένου ο Έλλην να μετατραπεί σε Παριζιάνο και η Ελλάς σε Παρίσι. Και άνευ παρεξηγήσεως ούτε οι τροτέζες μας δεν ξέφυγαν από αυτό τον κανόνα καίτοι διατηρούσαν εξαίρετη φήμη στα αραβικά boudoirs.
38 έτη παρήλθαν και το νυφικό της παρθένας, έστω με νέα παρθενορραφή το 1974, Ελλάδος, έχει μετατραπεί σε δεύτερο δέρμα και τείνει να μετατραπεί σε σάβανο για εκατομμύρια Ελλήνων χωρίς πιθανότητα μάλιστα να διασωθεί σε κάποια βιτρίνα θεάτρου, του παραλόγου κατά προτίμηση, είδος που καίτοι δεν κατανοεί ο απαίδευτος ελληνικός όχλος, δείχνει, εκ των πολιτικών, και ουχί μόνον, επιλογών του να το λατρεύει. 38 έτη λοιπόν έχουν παρέλθει, η δημοκρατία μας οδεύει πλέον προς τη θέση που της αρμόζει στο Α’ νεκροταφείο ανάμεσα σε εκείνους που άλλοι λιγότερο, άλλοι περισσότερο συνέβαλαν στη σημερινή της κατάντια. Υφίστανται και μερικές εξαιρέσεις θαμμένοι σε λαικότερα νεκροταφεία, αλλά εκείνους ουδείς τους ενθυμείται.
Ως γνωστόν το Α’ νεκροταφείο κοσμείται από υπέροχα γλυπτά που πάνω τους επικάθεται η ανθρώπινη ματαιοδοξία των ζώντων η οποία υπερέχει κατά πολύ των τεθνεώτων για έναν μόνον λόγο. Συνήθως οι ζώντες είναι κατώτεροι των προγόνων τους και τούτο είναι κύριο χαρακτηριστικό της φυλής μας. Ανατρέχοντας στο παρελθόν εντυπωσιαζόμαστε από τα πλήθη ηρώων και σοφών που είτε γεννήθηκαν Έλληνες, είτε μετήλθαν της ελληνικής παιδείας, αλλά θωρώντας προς το μέλλον ουδέ σκιά μεγάλου ανδρός διακρίνουμε, ίσως φυσικά λόγω του φαινομένου του θερμοκηπίου.
Όλοι αυτοί οι υπέροχοι, εκπληκτικοί πρόγονοί μας ενταφιασμένοι σε τόπους χλοερούς και συνήθως στην απόλυτη αφάνεια των κενών νοών των σημερινών Ελλήνων, προβάλλουν αναπάντεχα, περιστασιακά, χάρις σε κάποια αποφθέγματα που οι δάσκαλοι, δημοσιογράφοι και ταγοί του έθνους έχουν καταγραμμένα σε «σκονάκια» και ευκαιρίας δοθείσης τα χρησιμοποιούν προκειμένου να θαμπώσουν τον αποσκελετωμένο νοητικά συνομιλητή η ακροατή τους.
Έτσι έχουν διασωθεί κάποια τρανά ονόματα όπως Περικλής, Μέγας Αλέξανδρος, Κολοκοτρώνης, Ιουστινιανός (αν και για πολλούς δεν θεωρείται Έλλην) Μακρυγιάννης, Βενιζέλος, Μακάριος, Καραμανλής, Παπανδρέου κ.ά. Τώρα αν συμπτωματικώς όλοι αυτοί οι μεγάλοι Έλληνες έχουν συνδέσει το όνομά τους με τις πλέον δυσάρεστες, αν μη ολέθριες περιόδους, της ιστορίας του Έθνους μας λίγη σημασία έχει επειδή όπως αναφέραμε ανωτέρω σημασία έχει πόσο ασήμαντοι και γελοίοι είναι οι σημερινοί αντίστοιχοί τους. Φυσικά η ιστορία γράφεται από τους νικητές εξ ού και διατηρούμε μια κάποια, μικρή ελπίδα, ότι κάποτε θα αναπαυθούν εν ηρεμία οι ανωτέρω άνδρες και άλλα ονόματα ίσως αναφανούν στο προσκήνιο, όπως Λεωνίδας, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, Μάρκος Μπότσαρης, Γεώργιος Καραισκάκης, Ιωάννης Καποδίστριας, Ίων Δραγούμης, Χρυσόστομος Σμύρνης, Ιωάννης Μεταξάς, Αλέξανδρος Κορυζής, Εμμανουήλ Τσουδερός, Καραολής και Δημητρίου. Άλλοι ηρωικότεροι, άλλοι σοφότεροι, πάντως εκ διαμέτρου διάφοροι από τα ινδάλματα που κατά τα τελευταία 38 έτη φυτεύτηκαν, ευτυχώς χωρίς να έχουν ριζώσει, στη μνήμη των ελλήνων πολιτών.
Προς τι όμως όλος αυτός ο ορυμαγδός για τις σαβανωμένες μορφές του Α’ νεκροταφείου, γιατί ασχολούμεθα με τους απελθόντας και δεν περιορίζουμε το ενδιαφέρον μας στους συγχρόνους. Όπως έγραφε ο Κώστας Ταχτσής, οι ζωντανοί με τους ζωντανούς και οι πεθαμένοι με τους πεθαμένους. Προς τι λοιπόν τόση εμμονή; Μήπως, διερωτώμεθα αφελώς, συγχέουμε τους εν ζωή με τους τεθνεώτες κι αυτό γιατί καθώς είναι ενδεδυμένοι τα σινιέ σάβανά τους ομοιάζουν πολύ προς εκείνους.
Και το κυριότερο, εκείνοι οι νεκροί δεν έχουν λαλιά πλέον, ευτυχώς δι’ημάς, οπότε είναι εύκολο να τους κρίνει τις ακόμα και όταν δεν διαθέτει δωδεκάιντσο καλά ακονισμένο χιούμορ. Οι νεκροζώντανοι όμως που τείνουν να εξελιχθούν σε γυναίκες (ή άνδρες ώστε να είμεθα politically correct) του πρωτομάστορα που θυσιάζονται τα τελευταία 38 έτη προκειμένου να στεριώσει αυτό το άχρηστο ελληνικό κράτος, που όμως όπως το γεφύρι της Άρτης, κάθε νέα διοίκηση το βρίσκει διαλυμένο, περιφέρουν το σαρκίο τους στους διαδρόμους των υπουργείων μέχρις ότου ικανοποιηθεί η ανάγκη τους. Η απλούστατη ανάγκη τους να τους χαριστεί ένα σινιέ σάβανο που συνήθως συνοδεύεται από μια δημόσια, σχεδόν ισόβια, θέση και μια επιτύμβια στήλη στην είσοδο των ευαγών ιδρυμάτων που επί σειρά ετών διαχειρίστηκαν, κατά το ήττον η μάλλον, ατυχώς.
Δεν μεμφόμεθα την ορμέμφυτη επιθυμία των ανθρώπων αυτών να μην επιθυμούν να λησμονηθούν εξ ου και όπως τα φαντάσματα περιφέρονται μέσα στους δημοσίους λαβυρίνθους εκλιπαρώντας για μια μικρή παράταση ζωής, μερικά ακόμα έτη επί του ταλαιπωρημένου σαρκίου τους γιατί όπως και να το κάνουμε είμαστε έθνος γεροντολατρών. Πώς να στερηθούμε όλες αυτές τις ζαρωμένες, καχεκτικές, ακαλαίσθητες δημόσιες μορφές που επί σειρά ετών διοικούν οργανισμούς, φορείς και ιδρύματα όταν οι πολιτικοί μας διακατέχονται από το ίδιο ακριβώς σύνδρομο; Πώς να ζητήσει ένας υπουργός από έναν νέο 80 ετών να απέλθει της θέσεως που κατέχει ώστε να αυξηθούν οι πιθανότητες να παραχθεί ρηξικέλευθο έργο, να επέλθει κοινωνική δικαιοσύνη, να φανεί ότι όντως ενδιαφέρεται για οικονομική ανόρθωση, όταν ο ίδιος διοικεί το υπουργείο του με έναν μόνον στόχο. Ουδέποτε να το εγκαταλείψει, η ορθότερα να το εγκαταλείψει μόνον όταν εγκαταλείψει τον μάταιο αυτόν κόσμο.
Αυτοί οι πολιτικοί, οι δημοσιογράφοι, οι δάσκαλοι είναι που έφεραν τη χώρα μας στη σημερινή κατάντια της και από κοντά αυτός ο συρφετός των σινιέ σαβανωμένων που είναι ικανοί να προδώσουν ακόμα και την ίδια τη σκιά τους προκειμένου να μη φύγουν ποτέ από μια θέση στη οποία φυσικά διορίστηκαν με μόνον γνώμονα τις προσωπικές τους σχέσεις. Επειδή ουδείς εχέφρων πιστεύει φυσικά, ότι δεν υφίστανται πολλοί αξιολογότεροι, κατά πολύ νεώτεροι, με σημαντικό έργο Έλληνες πολίτες, που αν μη τι άλλο για λόγους ευνομίας και ηθικής τάξης έχουν κάθε δικαίωμα να δοκιμασθούν σε αυτές τις θέσεις, που δεν είναι ιδιοκτησία κανενός και κακώς οι υπουργοί τις χειρίζονται ως τσιφλίκια τους.
Όσον αφορά εκείνους που πιστεύουν ότι θα μνημονεύονται εις το μέλλον επειδή παρέμειναν επί μακρόν σε μια δημόσια θέση, συνήθως παράγοντας έργο αμφιβόλου κοινωνικής αξίας, σπανιότατα δε οικονομικής, πλανώνται πλάνη οικτρά, καθώς η ιστορία έχει καταδείξει ότι προκειμένου να διεκδικήσει τις θέση στην παγκόσμια ιστορία οφείλει να προβεί σε σημαντικές καταστροφές και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, όπως οι κομμουνιστές υπό το Στάλιν, οι Γερμανοί υπό τον Χίτλερ, κ.ά.
Άλλως πως η μεταθανάτια παρουσία του σινιέ σαβανωμένου δημόσιου λειτουργού στον μικρό, αυτό μέγα ελληνικό κόσμο, θα περιορισθεί σε κάποιο ζωγραφικό πίνακα, η σε μια απομίμηση αρχαικής επιτύμβιας στήλης, αμφότερα έργα συγχρόνων πλην όμως μετρίων εικαστικών δημιουργών που θα κοσμήσουν για ελάχιστο χρονικό διάστημα τις προθήκες κάποιου μουσείου η πινακοθήκης προτού στοιβαχτούν όπως άλλωστε συμβαίνει και με αξιολογότερα έργα σε κάποια ανήλια αποθήκη και σιγά σιγά θα ενσωματωθούν με το απόλυτο, αιώνιο σκότος της ανυπαρξίας.
Ευτυχώς δια παντός διά την ιστορία της χώρας μας, δυστυχώς πολύ αργά δι’ημάς.
Αλέξανδρος Κακαβάς Σεναριογράφος/Παραγωγός/Σκηνοθέτης
από Αλέξανδρος Κακαβάς | Ιαν 23, 2025 | άρθρα
ΠΤΩΞ = ΛΑΓΩΟ’Σ Η Η ΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ
Αναμφίβολα ένα από τα σημαντικότερα ίχνη του ελληνικού πολιτισμού παραμένει η, πλέον διαστρεβλωμένη, ελληνική γλώσσα. Σε μια προσπάθεια αφελληνισμού του λαού, προς όφελος της κομμουνιστικής διεθνούς, η αριστερά διανόηση επέτυχε πιέζοντας, με τη συμπαράσταση κάποιων εκδοτών, τους αμβλύοπες και αμβλύνοες δεξιούς πολιτικούς της μεταδικτατορικής περιόδου να καταφέρει καίριο πλήγμα στην ελληνική γλώσσα. Ο δε Α. Παπανδρέου, ζηλώσας το έργον των αριστερών, μόλις ανέλαβε πρωθυπουργός της κατέφερε τη χαριστική βολή.
Η χειραγώγηση των λαών βασίζεται σε δύο στοιχεία. Την έλλειψη παιδείας, βάση της οποίας αποτελεί η γλώσσα, και τον εύκολο, ήτοι ανέντιμο, πλουτισμό. Η ευτελής παιδεία μετατρέπει τους ανθρώπους σε άκριτους πολίτες κινούμενους υπακούοντας στο θυμικό, ήτοι στα αρχέγονα, πρωτόγονα ένστικτα, ο δε εύκολος πλουτισμός τους εθίζει στη τρυφηλή ζωή και τη φυγοπονία.
Η διαδικασία μετατροπής σε πειθήνια όργανα, πτωχά τω πνεύματι, των πολιτών απαιτεί χρόνο και μέθοδο. Οι κυβερνήσεις των τελευταίων τριάντα ετών φρόντισαν για αυτό. Οι περί τον Ανδρέα Παπανδρέου έστησαν το σκηνικό και εφήρμοσαν τους κανόνες επιτυχώς, μετατρέποντας μια μεγάλη μερίδα του λαού σε πτώκες, οι δε κυβερνήσεις της Νέας Δημοκρατίας συνέβαλαν τα μάλα στη διατήρηση και ενίσχυση εκείνου του συστήματος. Άδικα σήμερα διαμαρτύρονται ότι είναι ανεύθυνοι. Τουναντίον είναι περισσότερο ένοχοι επειδή όχι απλώς υπηρέτησαν ένα καθεστώς που δεν δημιούργησαν, αλλά το διεφύλαξαν και το παρέδωσαν εκ νέου, άθικτο, στους αρχικούς εμπνευστές του. Τους κατ’ ευφημισμό αποκαλούμενους σοσιαλιστές.
Σήμερα τριάντα έτη αργότερα ο στρατός των πραιτοριανών των σοσιαλιστών παραμένει ανέπαφος εντός των τειχών του δημοσίου, ελαφρά ενοχλημένος από τις περικοπές των μισθών και των ποικίλων οικονομικών ενισχύσεων, όμως πάντα ετοιμοπόλεμοι να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα, ακόμα και να εμποδίσουν οιαδήποτε προσπάθεια διακυβέρνησης της χώρας από άλλους κομματικούς σχηματισμούς.
Ατυχώς η αχαριστία παραμένει το κύριο ελαττώματα της ελληνικής φυλής, μεταξύ πολλών άλλων, κάποια εκ των οποίων περιγράφονται από λέξεις με δεύτερο συνθετικό το –πρέπεια, όπως απρέπεια, μικροπρέπεια η δουλοπρέπεια που ατυχώς χαρακτηρίζουν εύστοχα το σημερινό πολιτικό σκηνικό, ανεξαρτήτως επίφασης ιδεολογίας. Το μέγιστο κακό άρχεται λοιπόν από την πενία της σημερινής γλώσσας. Η αποφυγή έκφρασης της αληθείας, η έντεχνη διαστρέβλωση των γεγονότων, η άρνηση της πραγματικότητας και η εμμονή στη χρήση μιας, στερημένης του στοιχείου ευ, γλώσσας οδήγησε τους έλληνες στην κοινωνική και πολιτική ανυποληψία, από την οποία δυο μόνον τρόποι διαφυγής υφίστανται, ένας πόλεμος, πιθανότατα με τους καραδοκούντες Τούρκους, που όμως θα αφανίσει, άδικα, τις αθώες ηλικίες, ή μια δυναμική αντίδραση μιας μερίδας του ελληνικού λαού που θα απαλλάξει τον τόπο από τους δειλούς, τρυφηλούς και διεφθαρμένους δημόσιους λειτουργούς που μας οδήγησαν στην σημερινή οικτρή κατάσταση.
Δύναται όμως ο πεπτοκώς ελληνικός λαός να αντιδράσει, η ευρίσκονται εγκλωβισμένοι σε μια μεθοδευμένη αδιέξοδη κατάσταση όπου ο φόβος της ανεργίας και της αναδουλειάς εγκαθίσταται στη καρδιά, σκοτεινιάζοντας το νου και καθιστώντας τους έρμαια της σκληρής και αδίστακτης εξουσίας.
Ίσως λοιπόν τελικά δεν είναι τυχαίο που στην ελληνική γλώσσα ο λαγός ονομάζεται πτώξ*, (πτωχός). Γιατί άραγε όμως ο πτωχός ταυτίζεται με τον λαγό; Επειδή όπως λαγός είναι το πιο φοβισμένο ον του ζωικού βασιλείου, έτσι και ο πτωχός είναι το πλέον φοβισμένο άτομο της ανθρώπινης κοινωνίας. Επειδή χωρίς χρήματα, ήτοι χωρίς δουλειά, ιδιαίτατα σήμερα, τρέμει στην ιδέα του ζοφερού και ανασφαλούς μέλλοντος που καραδοκεί.
Ενός μέλλοντος όπου πλέον μόνη άλλη, πλην των ανωτέρω, ελπίδα διαφυγής, φαντάζει μόνον η ελεημοσύνη λαών που αντί να ευγνωμονούμε, απειλούμε, λοιδορούμε και προσβάλλουμε.
Υ.Γ.* πτο(ι)έω «πτοώ, καταπτοώ, εμποιώ τρόμον, εκφοβίζω
Αλέξανδρος Κακαβάς Σεναριογράφος/Παραγωγός/Σκηνοθέτης
από Αλέξανδρος Κακαβάς | Ιαν 23, 2025 | άρθρα
ΣΤΟ ΚΟΛΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΠΕΜΠΤΟΥ
Συνήθως αποφεύγω να γράφω για δημοσίους υπαλλήλους τους οποίους γνωρίζω, και δη με κολακευτικά λόγια, καθώς το πιο πιθανό είναι ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο κινδυνεύουν να μπουν στο στόχαστρο των εχθρών μου, και έχω ουκ ολίγους, και των αντιπάλων μου, για να μην πω και των συναδέλφων τους. Όσο για εμένα κινδυνεύω να εξοστρακισθώ δια παντός από τα υπουργεία στα οποία αναφέρομαι η ορθότερα να μου απαγορευθεί μέχρι τέλους του βίου μου ακόμα και η εμφάνισή μου στην κεντρική είσοδο. Όμως καθώς συμπλήρωσα μισό αιώνα ζωής θεωρώ ότι έχω υποχρέωση να μνημονεύω μερικούς ανθρώπους, όχι φίλους απαραίτητα, με τους οποίους είχα τη χαρά να συνεργασθώ και επομένως να κρίνω επαρκέστερα τις αρετές τους και τις ικανότητές τους. Και χωρίς καμία διάθεση υπεκφυγής δηλώνω ότι σίγουρα υπήρξαν, και συνεχίζουν να υπάρχουν και άλλοι εξίσου ικανοί και φιλότιμοι, πέραν όσων επιλεκτικά αναφέρω, όχι μόνον στο 5ο αλλά και σε χαμηλότερους ορόφους, για τους οποίους είναι πιθανόν να γράψω σε εύθετο χρόνο. Όμως αυτοί τους οποίους αναφέρω είναι εκείνοι που με βοήθησαν, ο καθένας με τον τρόπο τους, να αντέξω, πιθανώς, μία από τις αχρειότερες περιόδους της ζωής μου. Την παραμονή μου στο κολαστήριο του πέμπτου ορόφου ενός υπουργείου.
Πρώτη θα αναφέρω μια υπεράνθρωπο, εκείνη την υπάλληλο του πέμπτου ορόφου, που φεύγοντας, σχεδόν πάντα τελευταία, έσβηνε τα φώτα και έκλεινε την πόρτα του υπουργείου, στο οποίο λόγω προχωρημένης ώρας τα μόνα που κυκλοφορούσαν ήταν τα φαντάσματα των ψυχών που είχαν περάσει είτε ως βασανιστές, είτε ως βασανισμένοι από κει μέσα. Παρόλο που έχει σπουδάσει αρχαιολογία κατέληξε λόγω μιας σειράς συμπτώσεων να αναλάβει την απόρρητη αλληλογραφία του υπουργού. Και έχασε τον ύπνο της. Όχι όμως το ζήλο της. Είναι απίστευτο με πόση διακριτικότητα υπηρέτησε τη θέση αυτή ανεχόμενη καταστάσεις απάνθρωπες και ενοχλητικές επιθυμώντας να προσφέρει, και όντως προσέφερε, αγγίζοντας το όριο της αυτοθυσίας, ανεκτίμητες υπηρεσίες στον υπουργό και το επιτελείο του. Χωρίς να βαρυγκομά, επαναλαμβάνοντας μόνον ως προσευχή, άμα φύγω από εδώ θα επιστρέψω στην αρχαιολογία, στην αρχαιολογία, ζώσα υποδειγματική περίπτωση, εξαίρεση στον κανόνα που ορίζει ότι στο Δημόσιο δεν υπάρχουν πια προσηνείς, φιλότιμοι και αποτελεσματικοί υπάλληλοι.
Ένας ακόμα, κάπως ιδιόρρυθμος, πλησίστιος του συνταξιοδοτικού ορίου, ανώτατος υπάλληλος, ο οποίος για άγνωστους σε εμένα λόγους, ίσως επειδή με συμπαθούσε, αν και θα ήθελα να είμαι βέβαιος ότι το έπραττε επειδή με εκτιμούσε, άνοιγε πάντα την πόρτα του γραφείου του διάπλατα όποτε εμφανιζόμουν και εφ’ όσον φυσικά δεν ευρισκόταν εν μέσω υπηρεσιακού συμβουλίου. Στον προθάλαμο του, τρεις Χάριτες, πάντα χαμογελαστές και αεικίνητες, ακόμη και όταν εκείνος ως μιμητής του Διός εξαπέλυε αστροπελέκια οργίλων εκφράσεων κατά πάντων των υπευθύνων. Και οι υπεύθυνοι ήσαν πολλοί και αδιόρθωτοι. Και εκείνος προσπαθούσε με τους δύο Ηρακλείς του ακάνθινου στέμματος του να περιορίσει τη ζημιά που προξενούσαν στο ελληνικό δημόσιο. «Μόνο να μην ανοίξω το στόμα μου, επαναλάμβανε συνεχώς – οι Ηρακλείς του έκαναν δεύτερη φωνή-, γιατί θα κατακρημνισθεί το υπουργείο». Μα γλυκύς άνθρωπος κατά βάθος, παρά την ηπειρώτικη τραχύτητά του, ποτέ δεν πραγματοποίησε τις απειλές του, απλώς σαν ηθοποιός του Αγγελόπουλου, επαναλάμβανε, την ίδια ρήση, ως επωδό.
Ένας ακόμα ευχάριστος και ευγενής άνθρωπος επί της υποδοχής, ο σαρωτής παντός είδους βιβλίων και αναγνωσμάτων, από μια ζωή σε διαρκή κίνηση κλήθηκε να ζει σε μια καρέκλα, ακίνητος επί οκτάωρο, εκτεθειμένος σε πλήθη επισκεπτών, απαιτητικών και ανυπόμονων, χωρίς δυνατότητα διαφυγής παρά μόνον μέσα στα δαιδαλώδη μονοπάτια της φαντασίας του την οποία τροφοδοτούσε αδιάλειπτα με άπειρες εικόνες εξωφρενικών περιπετειών και απίστευτων ανδραγαθημάτων. Η βάσανος μιας ολόκληρης ημέρας σε ένα ήκιστα φιλόξενο και δημιουργικό περιβάλλον που σε κάθε άλλο άνθρωπο θα είχε σβήσει το χαμόγελο από τα χείλη σε εκείνον κατάφερνε να ανθίζει. Με τη βοήθεια, ίσως, κάποιου σύντομου διαλείμματος για ένα, αδήριτης ανάγκης, τσιγάρο.
Ο ευτραφής και ευσταλής κύριος, ο μονίμως επαναλαμβάνοντας «Εγώ δεν είμαι τίποτα εδώ πέρα» που εργαζόταν ως πιστός σκύλος προκειμένου να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις και ανάγκες του αφεντικού του, παρ’ όλο που διαφωνούσε σε πολλά από αυτά συνέβαιναν και απεχθανόταν αρκετούς από εκείνους που το περιέβαλαν. Άνθρωπος οξύνους και διορατικός, επέλεγε κατά τρόπο αξιοζήλευτο, εξαιρετικά poulains, τα οποία αποδεικνύονταν εκ των υστέρων αστεράκια πρώτου μεγέθους, θήλεα τε και άρρενα. Άνθρωπος του καθήκοντος ανεχόταν καθημερινά πλήθη ανθρώπων που είχαν μόνον ένα αίτημα. Της αποκατάστασης και φυσικά δεν εννοούσαν το γάμο, αλλά την εύρεση μιας δουλειάς. Και εκείνος αγωνιζόταν, προσπαθούσε, έχων συναίσθηση της ευθύνης του και του ρόλου στο παρασκήνιο της σκηνής, που χωρίς εκείνον όμως θα κρημνιζόταν όλο το προσκήνιο εν μια νυκτί. Άνθρωπος ευσεβής, τηρών τη νηστεία του σώματος, αλλά όχι απαραιτήτως του πνεύματος, με ιδιαίτερη αίσθηση του χιούμορ, παρά τη λαϊκή καταγωγή του, ανήκει στην κατηγορία των υγιών και ικανών που το σύστημα τους περιόρισε σε ρόλο dirty work αντί να τους επιτρέψει να χρησιμοποιήσουν τις αρετές και τις ικανότητες τους για εποικοδομητικές υπηρεσίες.
Ένα από τα poulains του, Αιτωλοακαρνάν, βραχύσωμος και λιπόσαρκος, ένα είδος κωμικού της εποχής του βωβού, όπου κινείτο, από γραφείο εις γραφείο, ως εκλεπτυσμένος Βέγγος με απολογητικό ύφος «Όλοι θα πάρετε» η «Έχει για όλους» με μια «παντόφλα» κινητό στο αυτί, και μια λυμένη έγχρωμη γραβάτα πάνω σε εμπριμέ πουκάμισο και έπειτα ερχόταν να κρυφτεί στο κρυφό μπαλκονάκι για να καπνίσει ένα τσιγάρο και να μονολογήσει για τη μοίρα που του έλαχε τέτοιο κακό. Πέντε λεπτά ξαπόσταινε και επανερχόταν στην προσφιλή του διαδρομή, νύχτα-μέρα, πάνω-κάτω, μπες-βγες, ασταμάτητα, ακούραστα, με το κινητό στο αυτί, σωρούς χαρτιών ενώπιόν του, μερικούς υπολογιστές σε λειτουργία, να προσπαθεί να εξηγήσει σε κάθε καταφρονεμένο της γης τι θα έπρεπε να κάνει προκειμένου να τύχει της αρωγής του υπουργού.
Μια ακόμα εμβληματική μορφή του πέμπτου ορόφου, ένας βαθύτατα πικραμένος άνθρωπος, παρεξηγημένος και αδικημένος, εξ όσων διηγείτο, που όμως εμένα με έπεισαν καθώς συνοδεύονταν από μία διακριτική πλην αξιοθαύμαστη ειλικρίνεια. Ένας άνθρωπος που καίτοι το κράτος του φέρθηκε, ένεκα της εφαρμογής των πρόσφατων νόμων, σκληρά και του προξένησε ζημία, και το κόμμα εποίησε τη νήσσα, εκείνος ούτε για μια στιγμή δεν πέρασε από το νου του να ανταποδώσει τα χείρα. Τουναντίον, με ιδιαίτερη μεθοδικότητα και πειθαρχία, φρόντιζε να διεκπεραιώνει όλε στις οικονομικές υποθέσεις όχι μόνον του υπουργού και της κομπανίας του αλλά και των συναδέλφων του, επιδεικνύοντας ιδιαίτερη ζέση στο θέμα των κυριολεκτικά πενιχρών υπερωριών τους. Ένας άνθρωπος οξύνους και οξυδερκής, κάτοχος πολλών σημαντικών πληροφοριών που θα μπορούσαν να φανούν ιδιαίτερα χρήσιμες αν και εφ’ όσον η πολιτική ηγεσία αποφάσιζε επιτέλους να πατάξει τη διαφθορά στο δημόσιο. Άνθρωπος για όλες τις λύσεις και το κυριότερο προθυμότατος να εξυπηρετήσει τους πάντες, εμένα δε, καίτοι ουδέν είχε να αναμένει από εμένα, υπέρ το δέον.
Μια ακόμα ξεχωριστή μορφή του πέμπτου, φαντασμαγορική οπτασία που ξεπήδησε από τη Φαντασία του Disney, με ένα χαμόγελο, μισό ειρωνικό, μισό φιλάρεσκο, που αγωνιζόταν να εξοικονομήσει μερικά λεπτά ανάπαυλας να επικοινωνήσει πνευματικά, κατά προτίμηση με εμένα, ίσως και με άλλους. Πληθωρική και διαχυτική, με παροδικές εξάρσεις απόγνωσης και δυσφορίας που της προσέδιδαν μια ξεχωριστή γοητεία και την καθιστούσαν, προσωρινά, απρόσιτη. Επανερχόταν όμως αργότερα, με ένα στραβό χαμόγελο όλο σκέρτσο, να εξηγήσει το λόγο της έκρηξής της και να ζητήσει, με το πανέξυπνο και συνάμα περιπαιχτικό βλέμμα της, σιωπηλά, την αποδοχή της δικαιολογίας της, κι όχι φυσικά μιας συγγνώμης που ούτε καν διενοείτο ότι πιθανώς θα έπρεπε να προφέρει.
Τέλος ο παντογνώστης του 5ου, μικρή το δέμας, αν και επί εννέα μήνες το δέμας διευρύνετο συνεχώς καθώς έφερε εντός του, μορφή ζώσα, μιας γλυκύτατης κορασίδας. Όσο της έλειπε εις ύψος αναπληρωνόταν από υπερχειλίζουσα φαιά ουσία εξωτικής κατηγορίας. Αυστηρότατη, ως λοχίας σε λόχο νεοσυλλέκτων, επιτιμητική ως δασκάλα προς πρωτάκια, επικριτική ως πεπειραμένη προς νεοαφιχθέντες, ψύχραιμη ως ισορροπιστής διασχίζων επί ιστού κενόν μεταξύ δύο ουρανοξυστών, πειθαρχημένη ως βούδας σε κατάσταση περισυλλογής, πάντα με ένα ελαφρώς ειρωνικό βλέμμα και ένα αδιόρατο χαμόγελο να συνοδεύουν την σιωπή με την οποία αντιμετώπιζε τους παρείσακτους, τους ενοχλητικούς και τους επηρμένους. Καίτοι ιδίως κατά τις πρώτες μέρες της αφίξεώς μου με κατακεραύνωσε ουκ ολίγες φορές κυρίως λόγω της υπέροχης στεντόρειας, πλην θορυβώδους, φωνής μου και αρκετές ακόμα φορές με επέπληξε επειδή έδινα περισσότερη σημασία, λόγω αγνοίας της αντίληψης που διέπει το δημόσιο, μέσο, νου, στα λεγόμενα υπό των συνομιλητών μου που παρουσιάζονταν ως επαίοντες της Νομικής επιστήμης η ειδήμονες της δημοσίας διοίκησης, ο υποχρεωτικός – αν και εγώ επέλεξα να κατοικοεδρεύσω στο γραφείο της από το να μαραζώσω ολομόναχος σε κάποιο καλύτερο πλην ατομικό γραφείο – συγχρωτισμός μας μου χρησίμευσε ως αναλγητικό για αυτούς τους μάλλον δυσάρεστους, πλην άκρως εποικοδομητικούς μήνες, που πέρασα στο κολαστήριο του πέμπτου ενός Υπουργείου.
Η άμισθη παραμονή μου στον πέμπτο, μια εμπειρία πληκτική και δυσάρεστη, εδραίωσε την πεποίθησή μου ότι δεν διαθέτω τα ελαττώματα ώστε κάποτε να διεκδικήσω μια θέση τόσο ψηλά στην πολιτική ιεραρχία. Όπως συνέβαλε στο να συνειδητοποιήσω ότι παρά τα σοβαρά μειονεκτήματα του δημόσιου τομέα, και ιδίως την αναποτελεσματικότητά του, είναι εφικτό απομακρύνοντας τη φύρα να επιτρέψεις στους υγιείς, έντιμους και ικανούς υπαλλήλους, με την ορθή καθοδήγηση και τα κατάλληλα κίνητρα να επιδείξουν αξιόλογο έργο και να παράσχουν σημαντικές υπηρεσίες στους χειμαζόμενους πολίτες. Όμως προκειμένου να επιτευχθεί τούτο, οι πολιτικοί άρχοντες που επιλέγουν τους ανθρώπους που θα κληθούν να στελεχώσουν τον πέμπτο, αλλά και κάθε άλλο όροφο, πρέπει προτού καταλήξουν, να είναι βέβαιοι ότι επιλέγουν τους καταλληλότερους από πάσης απόψεως. Δηλαδή τους συνδυάζοντες εργατικότητα και ήθος, ευγένεια και επιμέλεια, προθυμία και παραγωγικότητα .
Καθώς η ιστορία έχει αποδείξει πως όσοι ανέρχονται στον πέμπτο χωρίς να έχουν κατοικοεδρεύσει επιτυχώς σε χαμηλότερους ορόφους, χάρις μόνον στη σχέση τους με περιστασιακούς αρχηγίσκους και αμφιλεγόμενα συμφέροντα, κομμάτων και κυβερνήσεων, είναι ανίκανοι να διακρίνουν το καλό, το έντιμο και το αποτελεσματικό καθώς ένα και μόνον παράδειγμα διαθέτουν προς σύγκριση. Το είδωλό τους στον καθρέφτη. Και καθώς, οι περισσότεροι εξ εκείνων, δεν έχουν αναγνώσει το αριστούργημα του Όσκαρ Γουάιλντ «Το Πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι» δεν γνωρίζουν πιθανώς το κακό, που τελικώς αναμένει εκείνους και εξ αιτίας τους και το δύσμοιρο λαό μας.
Αλέξανδρος Κακαβάς
Σεναριογράφος/Παραγωγός/Σκηνοθέτης
από Αλέξανδρος Κακαβάς | Ιαν 23, 2025 | άρθρα
ΜΝΗΜΕΣ ΧΑΡΑΣ 3
Η Λάρισα, υπό 40 βαθμούς, παρά την κοπιώδη μεν, αγόγγυστη δε προσπάθεια να προλάβουμε να κινηματογραφήσουμε, οι τρεις caballeros, τα πολλά, υπέροχα, μνημεία της και τις φυσικές ομορφιές της, κατάφερε να με γοητεύσει. Κάποιοι θα το θεωρήσουν φυσικό επειδή θεωρούν ότι είναι μια όμορφη πόλη, άλλοι θα διαφωνήσουν, εγώ θα σιωπήσω επειδή ανέκαθεν πρέσβευα ότι τα συναισθήματα που αφυπνίζονται, δεν οφείλονται στην πόλη, αλλά στους ανθρώπους της, εκείνους τους λίγους, που η τύχη φέρνει στο δρόμο μας και με τους οποίους μοιραζόμαστε κάποιες, λίγες, φευγαλέες στιγμές, καθώς ο χρόνος όλων πλέον, λόγω της κρίσεως, επικρέμαται απειλητικός υπέρ του τραχήλου μας, ιδίως δε δι’εκείνους που δεν ανήκουν στη συνομοταξία των οιονεί αγκιστρωμένων εις το στήθος της μητρός-Κράτους από το οποίο σιτίζονται εφ’όρου ζωής ακόμα και αν ουδέν προσφέρουν στη δύστηνη μητέρα.
Στην περίπτωση της Λάρισας ή ίσως ορθότερα στην περίπτωση της γόνιμης, εποικοδομητικής και δημιουργικής περιπέτειας των τριών caballeros, Κακαβά, Αλεξανδρή, Καρδακάρη, που προσήλθαν στη Λάρισα προκειμένου να καταγράψουν την μακραίωνη ιστορία της και να παρουσιάσουν στο ευρύ κοινό, μέσω της δημόσιας τηλεόρασης, ΕΡΤ, πως απελευθερώθηκε, αμαχητί, η Θεσσαλία το 1881, γεγονός που οι περισσότεροι Έλληνες αγνοούν, η μητέρα-οικοδέσποινα της Λάρισας ενσαρκώθηκε στην αγαπητή και προσηνή μορφή της κυρίας Σταυρούλας Σδρόλια, διευθύντριας της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λάρισας. Μερικές φορές τα λόγια περιττεύουν, η δεν αρκούν για να περιγράψει κάποιος μια τόσο μοναδική οικοδέσποινα, που κυριολεκτικά όργωσε μαζί μας όλη τη Λάρισα, προκειμένου να μας παρουσιάσει τις ομορφιές της, φανερές και μη, τις οποίες δεν προτίθεμαι να αποκαλύψω ώστε να κινήσω την περιέργεια κάποιων και να επιλέξουν να παρακολουθήσουν το εν λόγω ντοκιμαντέρ. Θα αναφέρω όμως ότι οι στιγμές μας στη Λάρισα, και δεν ήταν λίγες, εξακολουθούν να αποτελούν θέμα συζητήσεως και αδημονούμε, αν και γνωρίζουμε πόσο δύσκολο είναι αυτό, να επανέλθουμε ώστε να ολοκληρώσουμε την περιήγηση υπό την καθοδήγησή της κυρίας Σ. Σδρόλια, που αφού μας απεκάλυπτε το ένα μετά το άλλο τα μυστικά του παρελθόντος της πόλης που εμφανώς υπεραγαπά, στη συνέχεια ως εμβριθέστατος επιστήμων, μας αφηγείτο ευσύνοπτα την ιστορία τους ώστε να τα απολαύσουμε καλλίτερα. Επειδή λοιπόν πολλά αποκαλύφθηκαν ενώπιον των οφθαλμών μας – μεταξύ των οποίων το άρτι εγκαινιασθέν, διαχρονικό μουσείο της Λάρισας, , όπου και πάλι η κυρία Σδρόλια, αυτή τη φορά μαζί με τον κ. Ν. Τουφεξή, μας ξενάγησε και μας παρουσίασε όλα σχεδόν τα ευρήματα – αλλά περισσότερα δεν καταφέραμε να επισκεφθούμε, θεωρούμε υποχρέωση μας, εγώ τουλάχιστον, να ολοκληρώσω τη μύησή μου στον αθέατο κόσμο του παρελθόντος μιας τόσο πλούσιας σε ιστορία περιοχής της χώρας μας και θα επιδιώξω να επανέλθω. Προτού δε ολοκληρώσω αυτήν την μακράν εισαγωγή για τη Λάρισα θα ήθελα να ευχαριστήσω επίσης τον εμβριθέστατο κ. Κωνσταντίνο Σπανό, γνωστό ιστοριοδίφη και εκδότη του Θεσσαλικού Ημερολογίου, τον κ. Νικόλαο Παπαθεοδώρου, γνωστό συλλέκτη χαρακτικών και τον κ. Θεόδωρο Μπουρδούβαλη, διευθυντή του Μουσείου Σαρανταπόρου και τη σύζυγό του για την συμβολή τους στην προσπάθεια να υλοποιήσουμε αυτό το έργο για την ΕΡΤ.
Αλλά ίνα αποφύγω τυχόν παρεξηγήσεις, επειδή η Θεσσαλία δεν περιλαμβάνει μόνον τη Λάρισα, θα αναφέρω δυο λόγια για την Καρδίτσα, απ’ όπου ξεκίνησε αυτήν τη φορά το οδοιπορικό μας, για την ακρίβεια από το Δομοκό, για να καταλήξει στη Ματαράγκα όπου έλαβε χώρα μάχη μεταξύ Οθωμανών και εξεγερμένων Ελλήνων και όπου έχασε τη ζωή του ο επιλοχίας Γεώργιος Λάιος. Και πάλι θα αναφέρω, ότι μετά από άσκοπη περιπλάνηση που στοιχίζει χρήμα, ιδίως σε περίοδο κρίσεως, ήμουν έτοιμος να παραιτηθώ της προσπάθειας και να φύγω χωρίς να αποτυπώσω τα σημεία των μαχών, Ματαράγκας και Λουτρού. Ευτυχώς, μετά από δεύτερη σκέψη, προτίμησα, καίτοι ήταν Κυριακή μεσημέρι, να τηλεφωνήσω στο δήμαρχο Σοφάδων κ. Αθανάσιο Σκάρλο, ο οποίος κατέφθασε τάχιστα συνοδευόμενος από τον υιό του, και μας οδήγησε στα μέρη που αναζητούσαμε. Μόνοι μας δεν θα τα ανακαλύπταμε ποτέ, η ίσως μετά από ώρες. Έτσι χάρις σε έναν ευγενή, αιρετό άρχοντα, της Θεσσαλίας καταφέραμε να συμπληρώσουμε την ενότητα των επαναστατικών κινημάτων των Ελλήνων κατά των Οθωμανών και να αποτίσουμε αυτόν τον ελάχιστο φόρο τιμής στους αγωνισθέντες και πεσόντες σε εκείνες τις μάχες. Υποθέτω ότι πολλοί γνωρίζουν, αν και δεν είμαι τόσο σίγουρος, τη λίμνη Πλαστήρα, όπου από τον Άγιο Αθανάσιο, παρακολουθήσαμε μια υπέροχη δύση του ηλίου, και το παλιό μοναστήρι της Πέτρας, όπου ευρέθημεν προ εκπλήξεως καθώς μας υποδέχθηκε ένας ευγενής και ευειδής νεαρός, αμφιβάλλω αν είχε συμπληρώσει το 25ον. Ειλικρινά πάντως, και χωρίς επικριτική διάθεση, διερωτώμαι πως ένας τόσο νεαρός άνθρωπος, άνδρας η γυναίκα, επιλέγει το μοναστικό βίο. Αντίθετα στο μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου, το επιλεγόμενο και «Καραισκάκη» επειδή ευρίσκεται στο Μαυρομμάτι όπου λέγεται ότι γεννήθηκε ο Καραϊσκάκης, και όπου την κεντρική πλατεία του χωριού, κοσμεί τεράστιο άγαλμά του που τον αναπαριστά μάλιστα έφιππον, μας υποδέχθηκαν ψυχρά, ακόμα και το λουκούμι μας το προσέφεραν με άκρα τυπικότητα. Πληροφορηθήκαμε, εκ των υστέρων, ότι πρόκειται περί μονής όπου οι περισσότερες μοναχές προέρχονται από την Ανατολική Ευρώπη και η μοναχή είναι Γερμανίδα. Και επ’ουδενί υπονοώ κάτι, απλώς το αναφέρω επειδή αντίθετα τόσο στην Πόρτα-Παναγιά, ένας φιλικότατος Αχιλλεύς, τον οποίον καταλάβαμε εξ απήνης να φυτεύει πολύχρωμα λουλούδια στο προαύλιο της μονής, μιας μονής/εκκλησίας αφιερωμένης στην Παναγία, που μας εξέπληξε όχι μόνον επειδή ήταν πεντακάθαρη και περιποιημένη αλλά επειδή ο συγκεκριμένος, και αυτός νεαρός, ήταν εμφανές ότι κατέβαλε κάθε προσπάθεια ώστε ο ναός να αναδεικνύεται κατά τρόπον μοναδικό και υπέροχο. Φυσικά σε αυτό συνέβαλε πολύ και το σημείο όπου έχει ανεγερθεί εξ ου και συνιστούμε μια σύντομη έστω εκδρομή στην Πύλη Τρικάλων όπου πέραν της Πόρτας Παναγιάς μπορείτε να επισκεφθείτε το μονότοξο γεφύρι που λέγεται ότι έκτισε ο Άγιος Βησσαρίωνας και το μοναστήρι του που διατηρεί, όμως, ακόμα το άβατο – ούτε τη χρησιμότητα του αβάτου αντιλαμβάνομαι – και μοιάζει πολύ με αγιορείτικο.¨
Ευρισκόμεθα όμως πλέον στο νομό Τρικάλων, το νομό των Μετεώρων που έχω επισκεφθεί πλειστάκις, πρώτη φορά μάλιστα προ 35ετίας, με τους ακόμα αγαπημένους μου φίλους Γιάννη και Κλέα και την αγαπημένη μου Αίμη, οπότε είχα καταλύσει στο Divani-Zafolia, έχοντας θέα από το δωμάτιο μου τους βράχους των Μετεώρων.
Τα Μετέωρα εξακολουθούν να ασκούν μια περίεργη έλξη επάνω μου, αλλά δεν έχω ακόμα καταλήξει κατά πόσον αυτή οφείλεται στις στιγμές που έχω ζήσει εκεί, η στα ίδια τα Μετέωρα, αλλά ο πολύς κόσμος που πλέον τα επισκέπτεται, και καλώς πράττει, δεν μου επιτρέπει να χαρώ τη μαγεία της φύσης απερίσπαστα και ανεμπόδιστα. Άλλωστε δεν έχω πλέον τη διάθεση να ταλαιπωρήσω το θνητό περίβλημά μου και όσο και αν το ψυχάριό μου επιζητεί να επισκεφθεί εκ νέου τις μονές, η σάρκα μου αντιδρά και πεισματικά αρνείται να ικανοποιήσει την ενδόμυχη επιθυμία μου. Αρκεστήκαμε λοιπόν να εγκατασταθούμε σε έναν απόκρημνο βράχο και να απαθανατίσουμε ένα ακόμα υπέροχο, όχι τόσο, ίνα είμαι ειλικρινής, λόγω αχλύος, ηλιοβασίλεμα.
Προτού ολοκληρώσω το πρώτο μέρος της Θεσσαλικής περιηγήσεως θα ήθελα να αναφέρω κάτι που με εξέπληξε ιδιαιτέρως στα Τρίκαλα, όπου ως γνωστόν κυκλοφορούν πολλά ποδήλατα, ίσως μόνον στο Άμστερνταμ να έχω δει να κυκλοφορούν περισσότερα. Η άψογη συμπεριφορά των Τρικαλινών οδηγών αυτοκινήτων προς τους ποδηλάτες και πεζούς. Ειλικρινά εξεπλάγημεν και άνευ υπερβολής το γεγονός απετέλεσε θέμα συζητήσεως κατά το δείπνο μας – στο αδικαιολόγητα ακριβό ταβερνείο που δειπνήσαμε στα Μανάβικα. Δεν γνωρίζουμε τίνι τρόπω επετεύχθη αυτό πάντως ήταν από τα θεάματα, πέραν των μνημείων και τοποθεσιών, που μας ευχαρίστησε ιδιαιτέρως και μας έκανε έστω και προς στιγμήν να νοιώσουμε ότι εάν το θελήσουμε όλα μπορούμε να τα κάνουμε εμείς οι Έλληνες. Όπως πρέπει να γίνονται και όχι όπως θέλουμε να γίνονται, όπως γίνεται, ατυχώς, ακόμα και παρά την κρίση στη χώρα μας, όπου το σαθρό, το ευτελές και ασήμαντο εγώ, κι όχι το μεγαλόψυχο, το υψηλόφρον συνεχίζει να υπερέχει του εμείς. Ειλικρινά κρίμα.
Αλέξανδρος Κακαβάς Σεναριογράφος/Παραγωγός/Σκηνοθέτης
από Αλέξανδρος Κακαβάς | Ιαν 23, 2025 | άρθρα
ΜΝΗΜΕΣ ΧΑΡΑΣ 2
Μετά την Άρτα και την Πρέβεζα σειρά είχαν τα Ιωάννινα. Παρά τη δυσανεξία που είχε αρχίσει να μου προξενεί ο εγκλωβισμός σε μια ιδιαίτερη κατάσταση όπου όλα αποδεικνύονταν τελείως διαφορετικά απ’ ότι είχα φαντασθεί και όπου για μια ακόμα φορά στη ζωή μου οι άνθρωποι , οι σύγχρονοι Έλληνες κατάφερναν να με απογοητεύσουν με την αμβλύνοιά τους και τη μικρότητά τους, επέλεξα να συνεχίσω και να ολοκληρώσω ένα έργο το οποίο κάποτε με είχε συνεπάρει ενώ σήμερα πλέον, τώρα που ευρίσκομαι στο στάδιο εκπληρώσεώς του, διαπιστώνω ότι πιθανώς να μην έχει νόημα ύπαρξης. Αυτή η αίσθηση ματαιότητος που μου έφερε στο νου τη ρήση του Εκκλησιαστή με προσγείωσε ανώμαλα στην πραγματικότητα και ο ενθουσιασμός ον είχα εκδηλώσει κατά τα γυρίσματα της Άρτας και της Πρέβεζας είχε στα Ιωάννινα εμφανώς αμβλυνθεί. Εν τούτοις μη θέλων να χαρακτηρισθώ λιπόψυχος η ρίψασπις, έσφιξα την καρδίαν μου και ανήλθα το δύσβατο, κακοτράχαλο δρόμο του Μπιζανίου όπου και πάλι ένοιωσα την καρδιά μου αφ’ ενός να αγάλλεται από την αίσθηση της μηδαμινότητας της ύπαρξης μας ενώπιον του θαύματος της φύσεως, αφ’ ετέρου να θλίβεται αντικρίζων την ελληνική σημαία κατακερματισμένη, διαλυμένη να κυματίζει επί ιστού – Σημειωτέον ότι και οι φύλακες του Κάστρου μου είπαν ότι με χρήματά τους, η αγοράζοντας εφημερίδες όπως η ΕΣΤΙΑ που προσέφεραν σημαίες στους αναγνώστες τους, αντικαθιστούσαν τις φθαρμένες σημαίες που κοσμούν το ρολόι του κάστρου. Πριν από την υπέροχη αυτή αίσθηση που μου προξένησε ο λόφος του Μπιζανίου με την μοναδική θέα προς τα Ιωάννινα και τη λίμνη τους είχαμε σταθεί, οι τρεις caballeros, στο χάνι του Εμιν Αγά, το οποίο είχε χρησιμεύσει ως στρατηγείον του Διαδόχου Κωνσταντίνου και των επιτελών του κατά την τρίμηνη πολιορκία της πόλεως κατά τον Α’ βαλκανικό πόλεμο. Πτωχό σε εκθέματα, σχεδόν ξεχασμένο, με έναν ευγενέστατο αρχιλοχία Καραγιάννη να διερωτάται γιατί δεν είχε ειδοποιηθεί για την άφιξή μας και να προσπαθεί να φανεί φιλόξενος χωρίς όμως να παραβεί τον κανονισμό. Ευτυχώς που τα εκθέματα δεν παρουσίαζαν ενδιαφέρον άλλως πως θα είχαμε πρόβλημα απώλειας χρόνου και για όσους δεν γνωρίζουν ο χρόνος στη δουλειά μας είναι πολύτιμος. Όταν ξεκινάς από την Αθήνα για να συλλέξεις στοιχεία για την ιστορία της απελευθερώσεως των Ιωαννίνων, που παρεμπιπτόντως συνέβη την 21ην φεβρουαρίου 1913, δηλαδή προ αιώνος, και για την οποίαν ήδη οι περισσότεροι νέοι δηλούν άγνοια, με ελάχιστα χρήματα, τρεις άνθρωποι που επιτελούν έργο για έξι – όχι φυσικά με εξίσου ικανά αποτελέσματα όση φαντασία, ψυχική δύναμη και πείσμα αν διαθέτουμε – δεν έχεις την πολυτέλεια να απολαύσεις ούτε έναν καφέ απολαμβάνοντας τη θέα της λίμνης, πόσο μάλλον να αναμένεις να σου επιτρέψουν το αυτονόητο. Να καταγράψεις τα ελάχιστα αυτά στοιχεία που έχουν διασωθεί από την εποποιία των βαλκανικών και όλων των λοιπών πολέμων που βίωσαν οι πρόγονοί μας στην προσπάθειά τους να επεκτείνουν τα όρια της πατρίδος μας ώστε να περιλάβουν εντός τους όσον τον δυνατόν περισσότερους ελληνικούς πληθυσμούς που επί αιώνες ευρίσκονταν υπό ξένη κατοχή, υπομένοντας τα πάνδεινα, από αλλόφυλους αλλά και εξωμότες. Μπορεί η ιστορία που διδασκόμεθα στα ελληνικά σχολεία να επιχειρεί να παρουσιάσει την προσπάθειά των αγωνιστών του παρελθόντος ως εποποιία όμως σε αρκετές περιπτώσεις η πραγματικότητα μικρή σχέση έχει με τη διδακτέα ύλη. Προερχόμενος από μια οικογένεια που μετέσχε ενεργώς στην προσπάθεια αυτή θεωρώ αδιανόητο να προβώ σε δημόσιες αποκαλύψεις που θα σπίλωναν την τιμή των ανδρών εκείνων, που εκουσίως η μη, έθεσαν τον εαυτό τους στην υπηρεσία της πατρίδος, για ένα σκοπό που ενδεχομένως να μην πίστευαν. Όμως όσο και αν αναγνωρίζω στα ημερολόγια που κληρονόμησα μέγιστες αλήθειες για τη φαυλότητα και την υστεροβουλία που χαρακτηρίζει τους άνδρες της φυλής μας, δεν δύναμαι να αποφύγω μια παρηγορητική σκέψη ότι υπήρξαν κάποιες μεμονωμένες ίσως περιπτώσεις που δεν δίστασαν να προσέλθουν στο κάλεσμα της πατρίδος καίτοι ουδείς τους υποχρέωνε όπως ο Κερκυραίος ποιητής Λορέντζος Μαβίλης που σκοτώθηκε στη μάχη του Δρίσκου και το μνημείο του που θα έπρεπε να αποτελεί κόσμημα της περιοχής ευρίσκεται παραμελημένο, ξεχασμένο σε κάποιο σημείο του όρους κοντά στο μοναστήρι του Αγίου Νικολάου του Τζώρα και που καταφέραμε μετά από ώρες περιπλανήσεως να το επισκεφθούμε και να το κινηματογραφήσουμε χάρις σε έναν ευγενέστατο βοσκό που μαζί με το κοπάδι και τα σκυλιά του, όλοι μια χαρμόσυνη παρέα, μας συνόδευσαν μέχρις εκεί. Είναι περιττό υποθέτω να αναφέρω την κακή κατάσταση στην οποία ευρίσκεται ο τάφος του ποιητού της Λήθης
Κι αν δεν μπορείς παρά να κλαις το δείλι
Τους ζωντανούς τα μάτια σου ας θρηνήσουν
Θέλουν, μα δεν βολεί να λησμονήσουν.
Αντίθετα από την απογοητευτική εικόνα του μνημείου του Μαβίλη, η εικόνα που αντικρίσαμε εισερχόμενοι στο χώρο του μουσείου του Αλή Πασά που έχει αναλάβει ένας ρομαντικός, ευφραδέστατος κύριος Φώτιος Ραπακούσης, ιδιαιτέρως πρόθυμος να μας μυήσει στον κόσμο του αιμοδιψούς αυτού τυράννου, μας εξέπληξε ευχάριστα. Περιποιημένο γκαζόν, πολύχρωμα λουλούδια, πεντακάθαροι χώροι, μια εντυπωσιακή ιδιωτική συλλογή εκθεμάτων και ένας Προκόπιος της αυλής του Αλή πασά αρκούσαν για να αλλάξει η διάθεσή μας και να απολαύσουμε τη σύντομη πλην όμως εποικοδομητική βόλτα στη λίμνη των Ιωαννίνων από τον Άρη Λιούμπο, πρόεδρο των ιδιοκτητών σκαφών του Νησιού που ετέθη στη διάθεσή μας, δωρεάν, ώστε να κινηματογραφήσουμε την πόλη των Ιωαννίνων και τις μονές του Νησιού από τη μεριά της λίμνης. Μαζί μας σε αυτήν την ημερήσια περιπέτεια, και στον οποίον οφείλουμε και την απρόσκοπτη κινηματογράφηση των αρχαίων συγγραφέων που κοσμούν τις τοιχογραφίες της μονής των Φιλανθρωπηνών, καθώς και την υπέροχη αναπαράστασης της καθόδου στην Κόλασιν, εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Νικόλαο, ο φωτογράφος Αιμίλιος Νέος, που ως γηγενής της Νήσου μας συνόδευσε ως φιλόξενος οικοδεσπότης επί της νήσου και όχι μόνον.
Κατελύσαμε απέναντι από το Ρολόι, την ιστορία του οποίου θα αναφέρω σε επόμενο άρθρο μου, έναντι της έδρας της 8ης μεραρχίας και παρά το Δημαρχείον, που και πάλι πλην του κυρίου Ζέρβα, απουσίασε παντελώς από την προσπάθεια υλοποίησης ενός ντοκιμαντέρ που αφορά την πόλη που τους ψηφίζει και τους επιτρέπει να διάγουν βίον ανέμελον εν μέσω της σοβαρότερης κρίσεως των τελευταίων ετών. Και επειδή δεν μας αρέσει να ξεχνούμε εκείνους που συνέβαλαν στην προσπάθεια αυτή, που νομίζαμε ότι θα ενεθουσίαζε όλους όσοι κατέχουν θέσεις και αξιώματα που δεν τα κέρδισαν με τον κάματό τους και τον μόχθο τους αλλά λόγω της ευπιστίας του ταλαίπωρου ελληνικού λαού που αρέσκεται να εμπιστεύεται τη τύχη του σε ανθρώπους που συνήθως αποδεικνύονται ανεπαρκέστατοι, αναφέρω τον Δημήτρη Παύλου που μεσολάβησε ώστε να τύχουμε της ελάχιστης έστω αυτής υποστήριξης από τον κ. Ζέρβα αλλά και τον κ. Ν. Καράμπελα που απ’ ότι φαίνεται η υπερβολική αγάπη που τρέφει για την ιδιαίτερη πατρίδα του την Πρέβεζα εκτείνεται και περιλαμβάνει όλη την Ήπειρο. Άσχετα αν την αγάπη που εκείνος επιδεικνύει προς την πατρίδα του δεν συμμερίζονται πολλοί άλλοι συντοπίτες του.
Μετά από ένα κοπιαστικό οδοιπορικό στο Μπιζάνι, την Καστρίτσα, το Δρίσκο και το Γαρδίκι και καταγραφή των οχυρωματικών έργων των Τούρκων αλλά και των λειψάνων της αρχαίας Πασαρώνας και μια άκρως εγκάρδια υποδοχή από τον Διευθυντή της Εφορίας Αρχαιοτήτων των Ιωαννίνων Δρ. Κ. Σουέρεφ και την αρχαιολόγο, και ομιλήτρια στο ντοκιμαντέρ αρχαιολόγο κυρία Φάκλαρη που μας ξενάγησαν στο υπέροχο αρχαιολογικό μουσείο των Ιωαννίνων, καταφέραμε να «ξεκλέψουμε» μια στιγμή ανάπαυλας και να απολαύσουμε ένα παγωτό στο ζαχαροπλαστείο «Διεθνές» μαζί με έναν εξαίρετο καθηγητή και προσηνέστατο άνθρωπο τον Δρ. Ηλία Σκουλίδα χάρις στον οποίο μετά την Άρτα, όπου τον γνωρίσαμε, μας εξέπληξε και πάλι παροτρύνοντάς μας να μην φύγουμε από τα Ιωάννινα εάν δεν γνωρίσουμε έναν συνάδελφό του. Τον Δρ. Κωνσταντίνο Πέτσιο. Δεν γνωρίζω τι γνώμη έχουν αποκομίσει οι φοιτητές του κ. Κ. Πέτσιου πάντως εμείς, οι τρεις caballeros, παρά τον ελάχιστο χρόνο που καταφέραμε να συνυπάρξουμε, απήλθαμε έχοντες τη βεβαιότητα πως αν γινόταν να επανέλθουμε στα φοιτητικά έδρανα θα τον επελέγαμε ως καθηγητή μας.
Φύγαμε από τα Ιωάννινα έχοντας την πεποίθηση ότι παρά την αδιαφορία των πολλών, υπάρχουν πάντα οι λίγοι, αυτοί οι λίγοι που κάνουν τη διαφορά και επιτρέπουν στη χώρα μας, παρά την άστοχη και επιπόλαιη διακυβέρνηση των πολιτικών τελευταίων ετών, θα αποτολμούσα να πω και προ αυτών, και τον βρόγχον που καταπνίγει τον λαό μας και καλείται δημόσιος τομέας, να συνεχίζει να ανθίσταται και να διεκδικεί έστω ως έτερος Λεωνίδας η κατά τον επαναστατικότερο Γρηγόριο Δικαίο η Παπαφλέσσα, τη θέση που θα μπορούσε να κατέχει στον κόσμο, όπως άλλωστε αποδεδειγμένα εκράτει άλλοτε. Και χάρις σε ανθρώπους όπως εκείνους, τους ελάχιστους, που συναντήσαμε στην σύντομη περιοδεία μας στην Ήπειρο, την Αγγέλη, την Παπαδοπούλου, τον Σούερεφ, τον Καράμπελα, τον Σκουλίδα, τον Πέτσιο, τον Κολιούλη, τον Νέο, τον Ραπακούση, τον Φώτο, τον Ψωράκη, τον Τσιάμη και άλλους που θα αναφέρουμε σε επόμενα άρθρα μας, παρά τη δυσανεξία και τη δυσφορία που μας προξενεί η αδυναμία να επιτύχουμε το μέγιστο θεωρούμε ότι είμαστε τυχεροί που χάρις στην νυν διοίκηση της ΕΡΤ, και στην προσωπική προσπάθεια, τη δική μας και των συνεργατών μας, θα συμβάλουμε ώστε να διαφυλαχθεί για τις επερχόμενες γενεές ένα ελάχιστο έστω ψήγμα, ένα σπάραγμα που μπορεί να συμβάλει στη διαφύλαξη της ιστορίας ενός έθνους, ενός λαού που επιμένουν να θεωρούν ότι είναι Έλληνες.
Αλέξανδρος Κακαβάς, Σεναριογράφος/Παραγωγός/Σκηνοθέτης
από Αλέξανδρος Κακαβάς | Ιαν 23, 2025 | άρθρα
ΜΝΗΜΕΣ ΧΑΡΑΣ
Προ μηνός, έτυχε εγκρίσεως από την νυν διοίκηση της ΕΡΤ μία πρότασή του γράφοντος, υπό τον τίτλο ΜΝΗΜΕΣ ΧΑΡΑΣ, συνέχεια της Απελευθέρωσης της Σάμου που γυρίστηκε για την ΕΡΤ το 2012, που αφορά την απελευθέρωση των ελληνικών εδαφών που ενσωματώθηκαν στην Ελληνική επικράτεια μετά τη σύσταση του νέου Ελληνικού Κράτους που προήλθε από την Επανάσταση του 1821. Ως γνωστόν τα σύνορα της πατρίδος μας το 1832 περιορίζονταν στα όρια της Στερεάς Ελλάδος και περιελάμβαναν την Εύβοια και τις Κυκλάδες. Από το 1864 που ενώθηκε η Επτάνησος μέχρι το 1947 (εσφαλμένα αναφέρεται το 1948 ως ημερομηνία της Ενώσεως) που ενώθηκε η Δωδεκάνησος, η πατρίδα μας βίωσε πέντε πολέμους, εξ ων οι δύο παγκόσμιοι και δυο εμφύλιες διαμάχες, μία το 1916 με το κίνημα του Ελ. Βενιζέλου, και τη δεύτερη με την προσπάθεια των κομμουνιστών να καταλάβουν δια των όπλων την εξουσία. Μεταξύ των δύο αυτών τραγικών γεγονότων, οι συνέπειες των οποίων βαραίνουν την πολιτική ζωή του τόπου έως σήμερα, η μικρή Ελλάς γνώρισε πολλά κινήματα, στάσεις, και δικτατορίες, πέραν της κατοχής της χώρας η μέρους της χώρας από εχθρικές ξένες δυνάμεις η και φίλα προσκείμενες όπως εγένετο το 1915 με την εγκατάσταση των γαλλικών στρατευμάτων με επικεφαλής το στρατηγό Σαράιγ στη Θεσσαλονίκη και την τριπλή κατοχή το 1941.
Με την αμέριστη υποστήριξη του ΥΠΕΘΑ, του ΥΠΕΘΑ και πολλών υπηρεσιών του όπως της ΔΙΣ (Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού) της ΥΙΝ (Υπηρεσία Ιστορίας Ναυτικού), της ΥΙΑ (Υπηρεσία Ιστορίας Αεροπορίας), των γενικών Αρχείων του Κράτους, της Αρχιεπισκοπής Άρτας , των Εφορειών Αρχαιοτήτων Άρτας και Πρέβεζας και μιας λαμπρής ομάδος επιστημόνων, ενδεικτικά αναφέρω τις διευθύντριες των εφορειών, Β. Παπαδοπούλου και Α. Αγγέλη, τους κυρίους Ν. Κουρκουμέλη, Τ. Κολιούλη, Η. Σκουλίδα, και τον λάτρη, της Πρέβεζας Πρεβεζάνο κ. Ν. Δ. Καράμπελα με την ανεκτίμητη συλλογή από ο,τιδήποτε αφορά την πατρίδα του, εκκινήσαμε, μια τριάδα caballeros, ο γράφων, ο Χ. Αλεξανδρής και ο Κ. Καρδακάρης (στην αρχή μας ακολούθησε επί μικρόν και ο Αθαμάνιος συνθέτης Τ. Χατζηιωάννου, πλην όμως μας εγκατέλειψε ταχέως), να ερευνήσουμε, να καταγράψουμε και να παρουσιάσουμε στο κοινό όσο πιο ευσύνοπτα και εμπεριστατωμένα την ιστορία της Άρτας και της Πρέβεζας, και ιδίως την περίοδο της απελευθέρωσής τους και της ενσωμάτωσής τους στο ελεύθερο Ελληνικό Κράτος.
Οι δυο αυτοί τόποι διαφέρουν σε πολλά καθώς η Άρτα τελούσε εν ακμή ήδη κατά την αρχαιότητα ως Αμβρακία, εγένετο πρωτεύουσα του Πύρρου, του περίφημου βασιλέως της Ηπείρου, εγένετο πρωτεύουσα του Μεσαιωνικού Κράτους της Ηπείρου (αυτό που γνωρίζουμε ως Δεσποτάτο της Ηπείρου) και είχε την τύχη να απελευθερωθεί αμαχητί το 1881 χάρις στη συνθήκη της Κωνσταντινουπόλεως – η πόλις επειδή η πέριξ περιοχή παρέμεινε υπό Τουρκική κατοχή έως το 1912 και το πέρας του Α’ βαλκανικού πολέμου.
Στο Κομπότι της Άρτας γεννήθηκε ο εκ των ιδρυτών της Φιλικής Εταιρίας Νικόλαος Σκουφάς και έλαβε χώρα σοβαρή συμπλοκή των Ελλήνων υπό τον Γ. Καραισκάκη με τους Τούρκους – ο Καραισκάκης παρορμητικός όπως ήταν γύμνωσε και πρότεινε την πυγή του στους Τούρκους και εκείνοι πυροβόλησαν και τον τραυμάτισαν, στον Άγιο Γεώργιο στο Βουλγαρέλι κηρύχθηκε η Επανάσταση το 1821, στη Μεγαλόχαρη κηρύχθηκε η επανάσταση του 1854, από τον υιό του Γ. Καραισκάκη, Σπύρο, και στην Παναγιά τη Σελτσιώτισσα έλαβε χώρα, το 1804, το δεύτερο Ζάλογγο των Σουλιωτών όπου εφονεύθη η Λένη Μπότσαρη ριφθείσα μαζί με πολλούς άλλους στο γκρεμό προκειμένου να μη συλληφθεί ζωντανή από τους Τουρκαλβανούς του Αλή Πασά.
Στην Πρέβεζα αφού θαυμάσαμε την Νικόπολιν, την πόλιν που οικοδόμησε ο Οκταβιανός το 29 π.Χ. εις ανάμνησιν της νίκης του στο Άκτιον το 31 π.Χ. επί του Αντωνίου και της Κλεοπάτρας, και επισκεφθήκαμε το Ζάλογγο, εκδράμαμε στο Νεκρομαντείο (κατά την άποψη του αρχαιολόγου Δάκαρη) και τις πηγές του διάφανου Αχέροντα για να καταλήξουμε στο φρούριο του Αλή Πασά, από τους προμαχώνες του οποίου απολαύσαμε την γραφική Πάργα.
Στην πόλη της Πρέβεζας περιπλανηθήκαμε ασκόπως επί ώρα προσπαθώντας να ανακαλύψουμε τη μικρή πλάκα που έχει αναρτηθεί στο σημείο όπου αυτοκτόνησε ο ποιητής Κώστας Καρυωτάκης!
Αν και η μία εβδομάδα δεν λογίζεται ως επαρκής χρόνος ώστε να συνάγουμε κάποιο βάσιμο συμπέρασμα όσον αφορά την κρατούσα κατάσταση στις δύο αυτές, τόσο διαφορετικές μεταξύ τους , πόλεις της Ηπείρου, μείναμε με την εντύπωση ότι, ίσως λόγω της παράκτιας τοποθεσίας της η Πρέβεζα να προσφέρεται περισσότερο για διακοπές λόγω κυρίως των εκπληκτικών αμμουδιών της.
Όμως για όσους λατρεύουν τα όρη και τα βουνά και θέλουν να προβούν σε προσκυνηματικό τουρισμό η Άρτα θα τους ικανοποιήσει υπέρ το δέον. Από την Παναγιά τη Σελτσιώτισα και τον υπέροχο ιερέα της Γ. Φώτου έως τον Άγιο Γεώργιο στο Βουλγαρέλι και τον άλλον υπέροχο ιερέα Κ. Ψωράκη, ένα πλήθος βυζαντινών εκκλησιών προσφέρουν ένα υπέροχο θέαμα. Κόκκινη Εκκλησιά, Αγία Θεοδώρα προστάτις της Άρτας, Παντάνασσα, Άγιος Γεώργιος στο Κομπότι, Παναγία Κορωνησία, Αγία Παρασκευή του Δράκου, Παναγία του Μπρυώνη, Άγιος Ονούφριος, Παναγία Παρηγορήτρια ή Παρηγορήτισσα, Παναγία Βλαχέρνα, κ.ά. θα ικανοποιήσουν και τον πλέον απαιτητικό εκδρομέα, θιασώτη του βυζαντινού εκκλησιαστικού πολιτισμού.
Η αναφορά στα δυο ξενοδοχεία όπου καταλύσαμε, ΚΡΟΝΟΣ στην Άρτα και ΑΥΡΑ στην Πρέβεζα, γίνεται προκειμένου να τους ευχαριστήσουμε επειδή περιόρισαν, καίτοι διανύουμε περίοδο κρίσεως, το κόστος ενοικιάσεως των ευπρεπέστατων και αναπαυτικών δωματίων τους, προκειμένου να εξοικονομήσουμε χρήματα για παράταση κατά μια-δυο ημέρες της παραμονής μας, γεγονός που μας επέτρεψε να επισκεφθούμε και να κινηματογραφήσουμε μέρη που λόγω των δύσβατων κακοτράχαλων δρόμων και την αδιαφορία των τοπικών αρχόντων και της πολιτείας παραμένουν άγνωστα στο ευρύ κοινό.
Θα ήθελα αν αναφέρω επίσης τα τέσσερα εξέχοντα, κατά τη γνώμη των caballeros, εστιατόρια των πόλεων, τη Rusticana στην Άρτα, με υπέροχο service, φρεσκότατα εδέσματα, μεγάλες μερίδες και πολύ καλές τιμές, και το ακριβότερο Μπαχάρι στη Βλαχέρνα, στην Πρέβεζα τη Ψάθα με τα μαγειρευτά της με θέα την προτομή του Κ. Καρυωτάκη και τη Τρελή Γαρίδα του Ζώη Θεολόγου με τις υπέροχες γαρίδες και το γευστικότατο σαγανάκι χωρίς, παρακαλώ, κρεμμύδι για να μην ταραχθεί ο εκλεπτυσμένος οισοφάγος του γράφοντος.
Εν κατακλείδι το ταξίδι αυτό μας προσέφερε ανεκτίμητες εμπειρίες, κυρίως επειδή γνωρίσαμε μερικούς υπέροχους ανθρώπους που σε πείσμα των καιρών και της πλειονότητας που ρέπει προς την αδιαφορία για ο,τιδήποτε εθνικό, και πάτριο, όπως ατυχώς και οι πολιτικοί των εν λόγω περιοχών, αγωνίζονται να διατηρήσουν άσβεστες μνήμες μιας άλλης Ελλάδος , μιας Ελλάδος, που παρά τα εγγενή ελαττώματα της φυλής μας, απέδειξε ότι ήταν ικανή να αγωνισθεί για έναν ιερό σκοπό, ακόμα και να θυσιασθεί για αυτόν, στο όνομα της πατρίδας και της θρησκείας μας.
Με ήθος, φιλότιμο, ομοψυχία και ηρωισμό.
Αρετές που σήμερα ελλείπουν.
Αλέξανδρος Κακαβάς Σεναριογράφος/Παραγωγός/Σκηνοθέτης
από Αλέξανδρος Κακαβάς | Ιαν 23, 2025 | συνεντεύξεις
ΒΤ: Αλέξανδρος Κακαβάς, πρόσωπο του Ελληνικού πολιτισμού, Πρόεδρος της Ένωσης Σεναριογράφων Ελλάδος διαμαρτυρόμενος γιατί έχουμε να τα πούμε πάρα πολύ καιρό.
ΑΚ: Καμία διαμαρτυρία. Είναι ευχάριστο που βρισκόμαστε εδώ μαζί ξανά λόγω της συμπάθειας που τρέφουμε εδώ και πολλά χρόνια.
ΒΤ: Και ημείς
ΑΚ: Και υμείς με ύψιλον
ΒΤ: Και οι δύο. Αγαπητέ Αλέξανδρε Κακαβά πάμε να κάνουμε την αποτίμηση, να ξεκινήσουμε από την Ένωση Σεναριογράφων Ελλάδος. Θα κάνουμε γιατί σιγά σιγά τελειώνει η χρονιά και να δούμε τι έχει γίνει όλους αυτούς τους μήνες. Μετά εγώ με το γνωστό τρόπο θα το πάω και λίγο στα θέματα του πολιτισμού.
ΑΚ: Ποιου πολιτισμού;
ΒΤ: Του πολιτισμού στην Ελλάδα. Δεν έχουμε πολιτισμό στην Ελλάδα;
ΑΚ: Έχουμε Πολιτιστική Κληρονομιά και έχουμε και τον Σύγχρονο Πολιτισμό. Για την Πολιτιστική Κληρονομιά δεν μπορούμε να πούμε κάτι γιατί όλα βαίνουν καλώς. Πάει πάρα πολύ καλά η υπουργός. Για τον Σύγχρονο Πολιτισμό πάλι δεν μπορώ να συζητήσω γιατί είναι καινούργιος ο Υφυπουργός. Μόλις ανέλαβε ο κύριος Ιάσων Φωτήλας οπότε τι να πω; τώρα ανέλαβε.
ΒΤ: Ψιλογκαφούλες έγιναν.
ΑΚ: Καμία γκάφα. Ήταν πολύ σωστή αντιμετώπιση.
ΒΤ: Σωστή αντιμετώπιση;
ΑΚ: Εγώ προσωπικά θεωρώ ότι ήταν πολύ σωστή αντιμετώπιση γιατί δεν μπορούμε να εκβιαζόμαστε πάντοτε επί σειρά ετών από ανθρώπους που θέλουν να επιβάλουν τη δική τους βούληση. Είναι λάθος αυτό πρέπει να μάθουμε να είμαστε πιο δημοκρατικοί.
ΒΤ: Όλα καλά πάνε στο Υπουργείο Πολιτισμού; Έχουμε αυτή την αίσθηση.
ΑΚ: Στο Υπουργείο δεν μπορώ να ξέρω, έχω πολύ καιρό να πάω είναι και επομένως δεν το έχω παρακολουθήσει. Μιλάω εκ πείρας γιατί συμπληρώνω 44 χρόνια στον οπτικοακουστικό Πολιτισμό και όχι μόνο.
ΒΤ: Ωραία αφού μου το πήγατε ανάποδα γιατί μου το πήγατε από κάτω προς τα πάνω. Δηλαδή όλη εκείνη η αρρυθμία που είχε γίνει με την πανδημία την αντιμετωπίσαμε;
ΑΚ: Τώρα πάμε θα ξεθάψουμε από τους τύμβους. Να εξηγήσω κάτι. Ο πολιτισμός δυστυχώς βασίζεται στο χρήμα. Είναι πολύ σημαντικό στοιχείο, δηλαδή άνευ χρήματος δεν μπορούμε να παράγουμε Πολιτισμό. Σωστόν; Διαφωνείτε;
ΒΤ: Συμφωνούμε.
ΑΚ: Αυτή τη στιγμή η Ελλάδα αντιμετωπίζει σοβαρό οικονομικό πρόβλημα ασχέτως εαν δεν θέλει η κυβέρνηση να το παραδεχθεί και προσπαθεί με διάφορες επιδοματικές πολιτικές να το καλύψει. Είμαστε άσχημα και βαίνουμε προς το χειρότερο. Άρα σημαίνει πως δεν έχουμε χρήματα αυτή τη στιγμή να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα του Πολιτισμού. Αντιμετωπίζουμε άλλα πιο σοβαρά θέματα, της υγείας…
ΒΤ: Μην τα λέτε έτσι γιατί εσείς ανήκετε στην Κεντροδεξιά πετάτε έτσι αιχμές…
ΑΚ: Καμία αιχμή δεν πέταξα ρεαλιστικό είναι αυτό πρέπει να είμαστε ρεαλιστές και να αποφασίσουμε κάποτε να λέμε την αλήθεια.
ΒΤ: Είστε από την παραδοσιακή δεξιά.
ΑΚ: Αυτό είναι αληθές.
ΒΤ: Δεν είστε από τη Σημιτική Δεξιά.
ΑΚ: Όχι όχι καμία σχέση. Αν και οφείλω να πω και το ξέρετε και εσείς αυτό γιατί και σε εσάς και σε εμένα υπάρχουν στελέχη της Σημιτικής παράταξης τα οποία μας φέρθηκαν με το γάντι. Δεν λέω περισσότερα.
ΒΤ: Ένα πολιτικό σχόλιο δεν σημαίνει ότι όλα τα πρόσωπα τα οποία…
ΑΚ: Και άλλωστε γιατι Σημιτικοί; Υπάρχουν και Παπανδρεικοί. Υπάρχουν και Γερουλανικοί…
ΒΤ: Στο Μαξίμου και το λέω σε ένα πρόσωπο το οποίο εσείς είστε από τα πρώτα σας βήματα στη Νέα Δημοκρατία έτσι δεν είναι;
ΑΚ: Εγώ ναι από τότε που ήταν η τοπική Κολωνακίου σε ένα υπόγειο. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής έμενε Καρνεάδου τότε και ήταν ένα υπόγειο στο οποίο πηγαίναμε εμείς σχεδόν απέναντι από τον Ευαγγελισμό το θυμάμαι με τον Ζώη με τον Πετειλόν ερχόταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής μικρός τότε, λίγο πιο μεγάλος από μένα.
ΒΤ: Μάλιστα στο Κολωνάκι.
ΑΚ: Και ο μακαρίτης ο Κριεζής ήταν…
ΒΤ: Ωραία από εκείνη την εποχή το σημερινό Μαξίμου.
ΑΚ: Πολλά χρόνια το 77-78
ΒΤ: Το σημερινό Μαξίμου άντε στο πλαίσιο της επέκτασης που έχει γίνει έχει γίνει μια επέκταση…
ΑΚ: Διεύρυνση.
ΒΤ: Διεύρυνση ναι. Το σημερινό έχει προσθήκες διαφόρων ανθρώπων από μια άλλη πολιτική περίοδο.
ΑΚ: Από πολλές όχι από μια.
ΒΤ: Κυρίως…
ΑΚ: Έχει Ποτάμι πρώτα από όλα. Δεν έχει Ποτάμι; Και έχει και κάποια στελέχη τα οποία προέρχονται από την προτελευταία περίοδο διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ.
ΒΤ: Κάνα δεξιό έχει;
ΑΚ: Δεν ξέρω δεν με έχουν φωνάξει, μια φορά έχω πάει. Από τότε που βγήκε η καινούργια κυβέρνηση έχω πάει μια και μοναδική φορά. Μία.
ΒΤ: Άρα για τον Πολιτισμό πιστεύετε ότι υπάρχει μια κανονικότητα μετά την πανδημία
ΑΚ: Λαμβάνοντας υπόψιν τα οικονομικά δεδομένα είναι πολύ σημαντικό αυτό και το καταλαβαίνετε και αναφέρομαι κυρίως στην Πολιτιστική Κληρονομιά. Το έχουμε ξαναπεί εδώ έχετε προσπαθήσει να με στριμώξετε και πάλι στο παρελθόν προ των εκλογών και επιμένω και θα επιμένω ότι η κυρία Μενδώνη η Υπουργός δηλαδή Πολιτισμού κινείται σωφρόνως. Αυτή είναι η άποψη μου. Όσον αφορά τον Σύγχρονο Πολιτισμό δεν έχω άποψη πρώτον διότι δεν γνωρίζω πολλά. Ο κύριος Δήμας έφυγε μετά απο μερικούς μόλις μήνες όπως θυμόσαστε.
ΒΤ: Ναι ήταν βραχύβια η παρουσία του.
ΑΚ: Και πήγε στον τομέα του. Πήγε στον τομέα που κατέχει πάρα πολύ καλά. Οικονομικών. Και Κόρινθο γιατί είναι και βουλευτής Κορίνθου και ο κύριος Φωτήλας ανέλαβε μόλις τώρα.
ΒΤ: Για πάμε σε κάτι άλλο. Το δεύτερο αφού το ξεκινήσαμε ανάποδα αγαπητέ πρόεδρε Αλέξανδρε Κακαβά είναι η ΕΡΤ όπου στην ΕΡΤ επειδή υπάρχουν και αυτές οι επιτροπές με τα ντοκιμαντέρ με τις σειρές υπήρχε μία βούληση πολιτική να γίνει μυθοπλασία και λοιπά και ντοκιμαντέρ βέβαια εσείς έχετε κάνει…
ΑΚ: Είχα δεν έχω… Από το 21 έχω να κάνω.
ΒΤ: Όχι δεν έχετε. Είχατε κάνει σειρές κατά το παρελθόν. Πολλές σειρές και μάλιστα εξαιρετικές σειρές που έχουν μείνει. Λοιπόν με την ΕΡΤ τι γίνεται;
ΑΚ: Δεν γνωρίζω.
ΒΤ: Αν δεν γνωρίζει ο Πρόεδρος της Ε.Σ.Ε…
ΑΚ: Τι να κάνω; να πάω να χτυπώ την πόρτα να ενημερωθώ; Κάποτε το ξέρετε καλύτερα και από εμένα η ΕΡΤ ήταν ένας δημόσιος οργανισμός που είχε πάντα ανοιχτές τις πόρτες. Ο οποιοσδήποτε μπορούσε κάλλιστα να πάει και να συζητήσει με τον οποιονδήποτε. Κατόπιν ραντεβού φυσικά, δεν λέω ότι έμπαινε μέσα ο οποιοσδήποτε αλλά οι άνθρωποι ήταν δεκτικότεροι. Από την άλλη πρέπει να λάβουμε υπόψιν μας ότι η πολιτική την εποχή εκείνη τουλάχιστον μέχρι το 20 – 21 περίπου, ήταν μια πολιτική που ήταν πάρα πολύ προσεκτική διότι βρισκόμασταν υπό το καθεστώς μνημονίων. Οπότε ήτανε πολύ εύκολο να προσεγγιστούν οι παράγοντες της ΕΡΤ προκειμένου να συζητηθούν χαμηλού κόστους χαμηλού προϋπολογισμού, προτάσεις. Εν συνεχεία αν η πολιτική ήταν η αυτή δεν το ξέρω. Το ότι ακολουθήθηκε μια άλλη πολιτική δεν σημαίνει ότι αυτή ήταν η πολιτική της κυβερνήσεως. Μπορεί να ήταν πολιτική των ανθρώπων οι οποίοι ανέλαβαν την ΕΡΤ.
ΒΤ: Τους οποίους τους έβαλε η κυβέρνηση.
ΑΚ: Ναι τους εμπιστεύτηκε η κυβέρνηση και τους έβαλε. Δεν γνωρίζω ποια ήταν η εντολή και δεν γνωρίζω κατά πόσον πραγματικά έγινε απολογισμός αυτού του οποίου έγινε. Διότι βεβαίως κάποια πράγματα καλώς έγιναν. Σαφώς ενισχύθηκε ο χώρος από την άλλη όμως η προσωπική μου άποψη είναι ότι ο πολιτισμός πρέπει να είναι εξωστρεφής το έχουμε ξαναπεί σε αυτή την εκπομπή. Δεν με ενδιαφέρει να κάνω σειρές για να τις βλέπει μόνο η Ελλάδα. Πρέπει κάποια στιγμή να αποφασίσουμε ότι θα πρέπει να παράγουμε έργο το οποίο θα μπορούμε να το προωθήσουμε στο εξωτερικό προκειμένου να εισάγουμε χρήμα. Αυτός ο κύκλος που γίνεται εδώ πέρα μέσα. Δίνει λεφτά η δημόσια τηλεόραση για κάτι το οποίο σε αρκετές περιπτώσεις είναι καλής ποιότητάς δεν θα πω ποιες θεωρούσα καλές σειρές γιατί υπήρχαν κάποιες καλές σειρές. Από την άλλη όμως υπήρχαν και σειρές οι οποίες δεν είχαν κανένα λόγο να παραχθούν από τη δημόσια τηλεόραση. Αλλά επαναλαμβάνω δεν είμαι ειδήμων δεν διοικώ την ΕΡΤ ούτε θα ήθελα ποτέ να είμαι διοικητικός στην ΕΡΤ.
ΒΤ: Για πάμε στον απολογισμό τον δικό σας. Τι κάνατε; μετά θα μας πείτε τι απομένει να κάνετε και τι προγραμματίζετε ως Ε.Σ.Ε
ΑΚ: Μπορώ να πω πάρα πολλά ως γνωστόν και μας στηρίζετε και εσείς χρόνια τώρα. Για να είμαι ειλικρινής ο κύριος Ταλαμάγκας είναι υποστηρικτής των δράσεων και εκδηλώσεων της Ένωσης.
ΒΤ: Όχι μόνο εγώ και οι συνάδελφοι…
ΑΚ: Όχι όχι
ΒΤ: Είναι μια ομάδα.
ΑΚ: Μια ομάδα εδώ. Όχι υπάρχουν…
ΒΤ: Ξεκινά από τον αείμνηστο δάσκαλο τον Τάσο Μπιρσίμ τον οποίον τον ξέρετε σας αγαπούσε και τον αγαπούσατε πολύ.
ΑΚ: Ο Τάσος με λάτρευε δεν με αγαπούσε.
ΒΤ: Ακριβώς και μας το έλεγε κάθε φορά.
ΑΚ: Και είχα την ατυχία να τον δω δυο μέρες πριν τον χάσουμε. Δυο μέρες τον είδα και έβγαλα τη φωτογραφία που έστειλα εκεί με το smart. Πολύ στενοχωρήθηκα με το θέμα του Τάσου πραγματικά γιατί ήταν ένας πολύ καλός άνθρωπος, εξαιρετικός μέχρι το τέλος. Για αυτό λέω υπήρχαν άτομα τα οποία προήρχοντο από άλλη κομματική αν θέλετε παράταξη οι οποίοι μας φέρθηκαν με το γάντι. Ενώ οι δικοί μας όχι.
ΒΤ: Οι δικοί μας της κεντροδεξιάς εννοείται. Δικοί σας σε εισαγωγικά της παρατάξεως.
ΑΚ: Και προς Θεού βεβαίως υπάρχουν και σε αυτό εξαιρέσεις.
ΒΤ: Περισσότερες είναι οι εξαιρέσεις;
ΑΚ: Όχι όχι λίγες είναι οι εξαιρέσεις.
ΒΤ: Για πάμε να δούμε τώρα τι έχει γίνει κομβικά από την Ε.Σ.Ε
ΑΚ: Πρώτα από όλα ως γνωστός έληξαν οι διαγωνισμοί. Δόξα σοι ο Θεός έχουμε φτάσει στον ενδέκατο χρόνο διεξαγωγής διαγωνισμού σεναρίου, εις τον 8ο θεατρικού έργου και εις τον 6ο συγγραφής στίχου και προκηρύχτηκε μάλιστα προ ημερών ο διαγωνισμός τον οποίος εσείς αγαπάτε πολύ, των Πρωτότυπων Μονολόγων επί Σκηνής. Προκηρύχθηκε ο τέταρτος.
ΒΤ: Ωραία να ετοιμάσουν οι συνάδελφοι ένα από τα σποτάκια των μονολόγων όταν είμαστε έτοιμοι να το δείξουμε. Συνεχίστε κύριε Κακαβά.
ΑΚ: Αυτοί οι διαγωνισμοί έχουν πάει πάρα πολύ καλά. Θέλω να πιστεύω ότι τώρα, τουλάχιστον εξ όσων έχω ακούσει και εξ όσων με έχουν πληροφορήσει, δεν μπορώ να αποκαλύψω περισσότερα, σαφέστατα όμως το Υπουργείο έχει αλλάξει πολιτική οφείλω να το πω όσο αφορά στην υποστήριξη μικρών και όχι για μένα δεν μιλάω προσωπικά για εμένα μιλάω γενικώς. Βλέπω ότι υπάρχει μια υποστήριξη προς μικρές δράσεις και εκδηλώσεις οι οποίες αφορούν περισσότερο τον κόσμο και όχι τους επαγγελματίες το οποίο είναι πολύ σημαντικό γιατί χρόνια φωνάζω εγώ ότι θα έπρεπε οι δράσεις αυτές να αφορούν τον κόσμο. Δηλαδή να μπορεί ο κόσμος να μετάσχει, είναι μια διέξοδος. Είναι κάτι το οποίο το είχαμε πει και εδώ μεσούντος του κορονοϊού, οι μονόλογοι ήταν και είναι διέξοδος διότι οποιοσδήποτε μπορεί να γράψει έναν μονόλογο, μπορεί να τον ερμηνεύσει ο ίδιος είναι μόλις 15 λεπτών η διάρκεια του Μονολόγου που σημαίνει εύκολο σχετικά για κάποιον να το ερμηνεύσει και χτυπάω ξύλο ας είναι καλά οι άνθρωποι. Πραγματικά χαίρομαι που βλέπω τέτοια ανταπόκριση από την Αλεξανδρούπολη μέχρι τα Χανιά και από τη Σάμο μέχρι την Κέρκυρα. Υπάρχει κόσμος ο οποίος μετέχει. Πραγματικά είναι συγκινητικό.
ΒΤ: Πόσα άτομα μετέχουν στους διαγωνισμούς των μονολόγων
ΑΚ: Αυτό εξαρτάται διότι είχαμε και την ιστορία του κορονοϊού. Πάντως μέχρι αυτή τη στιγμή στους 3 διαγωνισμούς έχουν μετάσχει 387 άτομα.
ΒΤ: Δεν είναι και λίγοι. Σημαντικός αριθμός.
ΑΚ: Και προσοχή έχουν έρθει από την Αλεξανδρούπολη έχοντας καλύψει οι ίδιοι το κόστος. Από την Καστοριά. Έχει πάρει και βραβείο η Καστοριά για αυτό το λέω και έχουν πάρει Λάρισα. Πολύγυρος Χαλκιδικής. Βραβευμένοι. Καλαμάτα καλά η Καλαμάτα είναι κοντά.
ΒΤ: Για να δούμε ένα σποτάκι των μονολόγων.
(Προβολή πρώτου σποτ)
ΒΤ: Τόσο απλό έτσι δεν είναι;. Σε όλα τα σποτάκια αυτό είναι το σύνθημα.
ΑΚ: Τόσο απλό. Ναι γιατί είναι απλό
ΒΤ: Ωραία έρχεται κάποιος στον διαγωνισμό τι κερδίζει πέρα από την αίγλη.
ΑΚ: Πρώτα από όλα είχαμε χρηματικά έπαθλα. Βεβαίως στην πραγματικότητα να πω κάτι και οφείλω να το πω η υποστήριξη μερικώς γιατί η Ε.Σ.Ε έχει φροντίσει εδώ και αρκετό καιρό να μπορεί λίγο πολύ να βρίσκει τρόπους να βιοπορίζεται και βιοπορίζεται. Εν τούτοις όμως και οφείλουμε να πούμε ένα ευχαριστώ εγώ τουλάχιστον οφείλω να πω ένα ευχαριστώ στην Υπουργό διότι πάντοτε κάθε χρόνο μέχρι σήμερα τουλάχιστον φροντίζει να μας δίνει και ένα μέρος προκειμένου να καλύπτουμε ακριβώς αυτές τις πολιτιστικές εκδηλώσεις. Ο συνδυασμός των δύο δηλαδή των χρημάτων της Ε.Σ.Ε και των χρημάτων της επιχορηγήσεως του Υπουργείου μας βοηθά
ΒΤ: Να ζείτε Πολιτιστικά.
ΑΚ: Όχι να ζούμε! Δεν αμειβόμεθα, δεν έχουμε γραφεία. Προσφέρουμε στον κόσμο μια μικρή ικανοποίηση διότι όταν εκδίδουμε το βιβλίο δηλαδή τώρα που εκδώσαμε το βιβλίο των μονολόγων που σας έχουμε μέσα και σας ευχαριστούμε κιόλας το βιβλίο μονολόγων στοιχίζει. Αυτή τη στιγμή το έντυπο στοιχίζει το ξέρετε. Το ίδιο πράγμα το παρουσιάζουμε και σαν ebook προκειμένου να το διανείμουμε σε όλη την Ελλάδα και να μπορέσουν όλοι οι άνθρωποι να το πάρουν να διαβάσουν τους μονολόγους ποιοι βραβεύτηκαν, έχουμε μέσα 5 πολύ καλών συγγραφέων τους μονολόγους αυτό είναι σημαντικό. Το ίδιο κάνουμε και με τα βραβεία του στίχου τα οποία εξεδόθησαν. Όπως επίσης θέλω να πω ότι το Υπουργείο προ δύο μηνών περίπου νομίζω εγκαινίασε ένα site όπου αναρτά τις πολιτιστικές ειδήσεις των φορέων που είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο. Με ενημέρωσαν λοιπόν ότι έχουν ήδη αναρτήσει τα βραβεία συγγραφής στίχων. Αυτό είναι σημαντικό διότι έτσι περισσότερος κόσμος μπορεί να παρακολουθήσει τις δράσεις και εκδηλώσεις της Ε.Σ.Ε.
ΒΤ: Πολύ σημαντικό αυτό.
ΑΚ: Πάρα πολύ. Δεν ξέρω τι επισκεψιμότητα έχει το site του Υπουργείου είναι όμως σημαντικό.
ΒΤ: Αυτό είναι σημαντική δουλειά.
ΑΚ: Το λέω πραγματικά έχουν αναρτήσει το θέμα των βραβείων στίχων και νομίζω είχαν αναρτήσει και το διαγωνισμό ο οποίος ξεκίνησε.
ΒΤ: Για να είμαι δίκαιος στο Υπουργείο Πολιτισμού υπάρχουν συντονισμένες κινήσεις που δεν είναι τόσο στα φώτα της δημοσιότητας αλλά είναι ουσιαστικές. Έχω βρει και 2-3 άλλες με τους συναδέλφους έχουμε βρει επιχορηγήσεις έστω και λίγα χρήματα, αλλά σε πληθώρα φορέων. Αυτά είναι σημαντικά. Μια βοήθεια σε έναν σύλλογο σε μια ομάδα όχι έτσι όπως γινόντουσαν παλιά πριν από χρόνια σε αυτούς που παράγουν πολιτιστικό περιεχόμενο νομίζω ότι είναι σημαντικό.
ΑΚ: Εγώ συμφωνώ απλώς θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί και το έχω θέσει αυτό και πιο παλιά και το επαναλαμβάνω πρέπει να γίνεται ενδελεχής έλεγχος του τι παράγει ο καθένας διότι υπάρχουν δυστυχώς φορείς σωματεία όπως θέλετε πείτε τα οι οποίοι παίρνουν ένα ποσό χρησιμοποιούν μόνο ένα μέρος του ποσού και παράγουν ένα έργο ενώ κάλλιστα θα μπορούσαν να παράγουν κάτι περισσότερο ή περισσότερα έργα ή καλύτερης ποιότητας παραγωγής έργα ώστε να κάνουν τον κόσμο να πάει γιατί ο κόσμος πλέον με τις τόσες σκηνές που έχουμε πλέον της αγοράς καταλαβαίνετε ότι δεν ξέρει και που να πάει δηλαδή χρειάζεται κάτι το οποίο θα τον εντυπωσιάσει.
ΒΤ: Για να πάμε τι άλλο τι ετοιμάζετε; Είπαμε για τους μονολόγους τι άλλο;
ΑΚ: Έχουμε τα βραβεία. Τα βραβεία τα ετήσια στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης σε συνεργασία πάντοτε με την κυρία Καλδάρα την Πρόεδρο και διευθύντρια του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης. Είναι μια πολύ ωραία βραδιά, συνήθως μας τιμά πάντοτε και κάποιο πολιτικό πρόσωπο. Θέλω να πιστεύω ότι ο κύριος Φωτήλας ο οποίος το λέω αστειευόμενος απείλησε ότι θα έρθει φέτος γιατί ως γνωστόν είναι και ηθοποιός.
ΒΤ: Ερασιτέχνης ηθοποιός.
ΑΚ: Ερασιτέχνης αλλά υπάρχουν ερασιτέχνες που είναι καλύτεροι από τους επαγγελματίες. Αυτό το έχουμε δει το ξέρουμε είναι πολύ σημαντικό. Μην ξεχνούμε ότι έχουμε επίσης ένα σεμινάριο και αυτό είναι πολύ σημαντικό. Φέτος λόγω της 35ετίας των διαφόρων εορτασμών γιατί είχαμε και τα γενέθλια της Λέσχης την ξεχάσατε. Της Λέσχης Τέχνης και Πολιτισμού της Ε.Σ.Ε που συνεπλήρωσε 2 χρόνια παρακαλώ.
ΒΤ: Εσείς τα λέτε. Πείτε τι είναι η Λέσχη.
ΑΚ: Όσοι δεν είναι επαγγελματίες και δεν μπορούν να εγγραφούν ως επαγγελματίες σε ένα σωματείο σαν την Ε.Σ.Ε συστήσαμε τη Λέσχη Τέχνης και Πολιτισμού της Ε.Σ.Ε όπου μετέχουν όσοι ασχολούνται με τις τέχνες υπό οιανδήποτε ιδιότητα βεβαίως και κάποιοι επιστήμονες έχουμε καθηγητές Πανεπιστημίου, έχουμε γιατρούς η οποία νομίζω πως αυτή τη στιγμή πρέπει να έχουμε αγγίξει τον αριθμό των 450 μελών σε 2 χρόνια στη Λέσχη. Πολύ σημαντικό. Διότι όπως ξέρετε έχουμε και δημοσιογράφους.
ΒΤ: Κάνατε μια εξαιρετική έκδοση που βάλατε όλους τους εκλιπόντες το οποίο είναι εξαιρετικό βιβλίο.
ΑΚ: Σεναριογράφους.
ΒΤ: Σεναριογράφους εννοείται και βλέπεις κάποια στοιχεία που έχουν λαμπρή πορεία στον Ελληνικό Πολιτισμό και όχι μόνο και νομίζω ότι θα πρέπει να τους θυμόμαστε.
ΑΚ: Αυτό θα το επαναλαμβάνουμε συνεχώς δηλαδή για 2-3 δεν ξέρω βέβαια μέχρι πότε θα το επαναλαμβάνουμε γιατί δεν ξέρω μέχρι πότε θα είμαι εγώ Πρόεδρος γιατί το έχω παρακάνει κιόλας πρέπει κάποια στιγμή να απέλθω.
ΒΤ: Γιατί αφού βγαίνετε με ποσοστό Τσαουσέσκου καλή του ώρα.
ΑΚ: Ναι αλλά μην έχω το τέλος του Τσαουσέσκου. Αλλά να πω για το σεμινάριο.
ΒΤ: Μάλιστα να το πείτε.
ΑΚ: Λόγω της εξαιρετικής, άψογης συμπεριφοράς του Δημάρχου Μοσχάτου Ταύρου του κυρίου Ανδρέα Ευθυμίου, προφανώς τον γνωρίζετε, μας παραχωρεί την αίθουσα του Πολιτιστικού Κέντρου Θεόδωρος Αγγελόπουλος προκειμένου να διεξάγουμε ένα σεμινάριο δωρεάν για τον κόσμο που αφορά τη συγγραφή του πρωτότυπου σεναρίου και του εκ διασκευής. Γιατί; Διότι μέσω της Λέσχης είμαστε στον 3ο χρόνο φέτος, έχουμε διοργανώσει και διεξάγουμε έναν σχολικό διαγωνισμό συγγραφής σεναρίου εκ διασκευής διδακτέας ύλης. Δηλαδή τι διδάσκονται τα παιδιά 3η Γυμνασίου ή τι διδάσκονται στο Λύκειο όσο αφορά την Ελληνική Λογοτεχνία; Επιλέγουμε λοιπόν ένα κείμενο τόσο για την 3η γυμνασίου όσο και για το λύκειο το οποίο το δίνουμε στα σχολεία και όποιοι μαθητές θέλουν έχουν τη δυνατότητα να μετάσχουν διασκευάζοντας το, αφού έχουν παρακολουθήσει είτε διαδικτυακά αν βρίσκονται στην επαρχία είτε εδώ στην Αθήνα όπου πηγαίνουμε από σχολείο σε σχολείο συνάδελφοι και εγώ και τους κάνουμε ένα είδος μυήσεως στο πως γράφουμε σενάρια. Τούτο τα δύο πρώτα χρόνια είχε εκπληκτική επιτυχία. Να σκεφτείτε ότι κέρδισε το πρώτο βραβείο η Νάξος, κέρδισε βραβείο η Ηλιούπολη κέρδισαν βραβείο τα Χανιά. Είναι πολύ σημαντικό για τα παιδιά αυτό και βεβαίως οφείλω να πω ότι πιστεύω ότι θα μας ευλογήσει και το Υπουργείο Παιδείας. Είναι και Θρησκευμάτων. Μην το ξεχνάτε. Διότι ο κόσμος ξεχνάει ότι είναι και Θρησκευμάτων.
ΒΤ: Μάλιστα για το τέλος πείτε μας όποιος θέλει να βρει πληροφορίες για την Ε.Σ.Ε που θα τις βρει;
ΑΚ: Στο site www.senariografoi.gr , στο www.bookstream.eu, όπου υπάρχουν κάποια βιβλία όπως αυτό που ανέφερε ο κύριος Ταλαμάγκας με τους εκλιπόντες. Είναι δωρεάν μπορείτε να κατεβάσετε και αυτό και βιβλίο συγγραφής σεναρίου μικρού μήκους και τηλεοπτικής σειράς. Υπάρχουν 4-5 βιβλία που λόγω της 35ετίας τα προσφέρουμε δωρεάν.Στο www.club.senariografoi.gr, που είναι η Λέσχη Τέχνης και Πολιτισμού της Ε.Σ.Ε εκεί μπορεί να παρακολουθήσει ο κόσμος πάρα πολλές δράσεις και εκδηλώσεις που γίνονται από μέλη.
ΒΤ: Και στα σποτάκια τα οποία εμείς προβάλουμε σε όλο το δίκτυο. Υπάρχουν όλα τα στοιχεία οπότε όποιοι μας παρακολουθείτε θα τα δείτε και στα διαλείμματα.
ΑΚ: Υπάρχουν επίσης κάποιες προβολές που έχουμε κάνει για να τιμήσουμε κάποιους από τους εκλιπόντες. Κάναμε προβολή ντοκιμαντέρ του Καμπανέλλη του Κοντέλη, του Μουρσελά, έχουμε κάνει αρκετή δουλειά δεν ξέρω αν τον θυμόσαστε τον Κώστα Μουρσελά εξαιρετικός. Έχει γράψει το Εκείνος και Εκείνος, το βιβλίο Βαμμένα Κόκκινα Μαλλιά. Θέλω να πω ότι έχουμε κάνει πολλές τέτοιες εκδηλώσεις και μάλιστα είχαμε κάνει και στον Βύρωνα με τον Δήμαρχο τον Αλέξη Σωτηρόπουλο ο οποίος επίσης είναι πολύ φιλόξενος σε σχέση με την Ε.Σ.Ε μια πολύ ωραία προβολή σε σχέση με ένα άλλο ντοκιμαντέρ για τον Καμπανέλλη, γιατί συμπτωματικώς έχω κάνει και εγώ ντοκιμαντέρ με τον Καμπανέλλη.
ΒΤ: Μάλιστα αγαπητέ Πρόεδρε κύριε Αλέξανδρε Κακαβά θα έχουμε τη δυνατότητα να τα ξαναπούμε. Σας ευχαριστούμε πολύ.
ΑΚ: Εγώ σας ευχαριστώ κύριε Ταλαμάγκα χάρηκα που τα είπαμε.
ΒΤ: Ο Πρόεδρος της Ε.Σ.Ε κύριος Αλέξανδρος Κακαβάς.
ΑΚ: Καλό σας βράδυ
από Αλέξανδρος Κακαβάς | Ιαν 23, 2025 | συνεντεύξεις
ΔΗ: Καλησπέρα και πάλι επιστρέψαμε στο τελευταίο μέρος της εκπομπής μας. Είμαστε εδώ και θα πάμε τώρα να συναντήσουμε τον κύριο Αλέξανδρο Κακαβά, τον Πρόεδρο της Ένωσης Σεναριογράφων Ελλάδος. Καλησπέρα σας, καλώς ήρθατε, καλή χρονιά εύχομαι.
ΑΚ: Κυρία Ηλιοπούλου σας εύχομαι ότι καλύτερο εφέτος.
ΔΗ: Επίσης επίσης όλα τα καλά, όλα τα καλά και πάνω από όλα υγεία. Κύριε Κακαβά τώρα η Ένωση Σεναριογράφων Ελλάδος έχει σε εξέλιξη Πανελλήνιους Διαγωνισμούς και θα ήθελα να ξεκινήσουμε έτσι να μας πείτε κάποια πράγματα για όσους ενδιαφέρονται να μάθουν για τον Τέταρτο Πανελλήνιο Διαγωνισμό Συγγραφής και Ερμηνείας Πρωτότυπου Μονόλογου επί σκηνής. Τι πρέπει να ξέρουν όσοι ενδιαφέρονται;
ΑΚ: Είναι απλό. Και να υπενθυμίσω ότι έχετε μια νικήτρια από την Καλαμάτα την κυρία Βασιλειάδου η οποία έχει γράψει το «Ιφιγένειας Έξοδος». Είναι μονόλογοι 15 λεπτών. Επίτηδες έχουμε ζητήσει να είναι τόσο σύντομοι και ευσύνοπτοι μονόλογοι ώστε να μπορούν να ερμηνευθούν από τον ίδιο τον συγγραφέα. Βεβαίως, εάν θέλει, μπορεί να το αναθέσει σε κάποιον ή κάποια ηθοποιό αλλά είναι κάτι πάρα πολύ απλό και εύκολο, ένα είδος πειραματισμού για πολλούς ανθρώπους που ενδιαφέρονται να γράψουν αλλά το κυριότερο που ενδιαφέρονται να δουν αυτό το οποίο έχουν γράψει να παίζεται. Γιατί το να γράφεις μόνος σου και να τα διαβάζεις μόνος σου ή να τα διαβάζουν μόνο οι φίλοι σου δεν σημαίνει πολλά πράγματα. Ενώ με αυτόν τον δεκαπεντάλεπτο μονόλογο έχεις τη δυνατότητα και εσύ μεν να δεις κατά πόσο πραγματικά μπορείς να τον αποδώσεις ερμηνευτικά ή να το δεις να ερμηνεύεται από έναν ηθοποιό επαγγελματία ή ερασιτέχνη και να το χαρείς, να το απολαύσεις.
ΔΗ: Η διαδικασία σε εξέλιξη, δηλαδή όσοι θέλουν μπορούν ακόμα και τώρα και να γράψουν και να το καταθέσουν στο διαγωνισμό, προκειμένου να κερδίσουν έτσι κύριε Κακαβά;
ΑΚ: Πρώτα από όλα έχει χρηματικά έπαθλα. Είναι ένας διαγωνισμός που επειδή ακριβώς έχει μεταφορικά έξοδα, σκεφτήκαμε να εξυπηρετήσουμε τους ανθρώπους οι οποίοι θα έρθουν στον τελικό και για αυτό και έχουμε αυτά τα συμβολικά χρηματικά έπαθλα αν και δεν είναι συμβολικά γιατί 500€ στην σημερινή εποχή είναι πάρα πολύ καλό έπαθλο. Αλλά είναι προκειμένου να καλυφθεί το κόστος αν θέλετε να έρθει την Καλαμάτα στην Αθήνα, κάποιος μαζί με τον ηθοποιό του πιθανόν να μείνει και ένα βράδυ στην Αθήνα και για να επιστρέψει. Μέχρι αρχές Μαρτίου υπάρχει ακόμα δυνατότητα για οιονδήποτε να δηλώσει προκειμένου να μετάσχει στους προκριματικούς που θα γίνουν στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις. Νομίζω αρχές Απρίλη είναι οι προκριματικοί, αρχές Μάϊου είναι οι ημιτελικοί και τον Ιούνιο είναι ο τελικός. Πόλεις σε όλη την Ελλάδα αναλαμβάνουν την προκριματική διαδικασία επιλογής, είτε χρησιμοποιώντας το ΔΗΠΕΘΕ, είτε χρησιμοποιώντας κάποιο θεατράκι ή έστω και μια αίθουσα σχολείου. Ο μονόλογος αυτός δεν χρειάζεται σκηνικά. Ακριβώς αυτό είναι το σκεπτικό. Μόνο το κείμενο. Μπορεί λοιπόν να ερμηνευτεί οπουδήποτε. Θα μπορούσε ακόμα και σε μια αίθουσα του Δημαρχείου.
ΔΗ: Θέλει περισσότερη προβολή εκτιμάτε;
ΑΚ: Ναι, τόσο ο διαγωνισμός μονολόγων που έχει τεθεί υπό την αιγίδα του ΥΠΑΙΘΑ που μας την έχει δώσει ο πρώην υφυπουργός, νυν βουλευτής, ο κύριος Συρίγος ο οποίος κατάγεται εκ Μεσσηνίας. Και τώρα το ΥΠΑΙΘΑ έθεσε υπό την αιγίδα του και τον σχολικό διαγωνισμό για το οποίο είμαι πολύ ευτυχής καθώς μετέχουν πολλά σχολεία απ’ όλη την Ελλάδα. Την Κέρκυρα την Ξάνθη, την Ελευθερούπολη, τη Σάμο, Χανιά, την Αθήνα βέβαια αλλά από την Καλαμάτα ούτε ένα.
ΔΗ: Πάντως έχουμε σχολεία που είναι πάρα πολύ δραστήρια και κάνουνε πάρα πολλές δράσεις εδώ στη Μεσσηνία και μου κάνει εντύπωση έτσι που δεν ενδιαφέρονται για αυτό το διαγωνισμό.
ΑΚ: Εγώ πιστεύω ότι δεν το γνωρίζουν, δεν λέω δεν ενδιαφέρονται, δεν είμαι απόλυτος γιατί όπου πήραμε τηλέφωνο, Φθιώτιδα, Εύβοια, Επτάνησα, Ευρυτανία, επέλεξα την Ευρυτανία επειδή είναι ένας νομός που δεν έχει τύχει της προσοχής που θα έπρεπε από το κράτος. Επεκοινώνησα με κάποιους εξαίρετους ανθρώπους μίλησα με Περιφερειάρχες, Διευθυντές/Διευθύντριες Δευτεροβάθμιας και διευθυντές/διευθύντριες σχολείων που ήταν εξαίρετοι. Συνωμίλησα με αρκετά σχολεία αλλά δεν μπορώ να το κάνω με όλη την Ελλάδα, δηλαδή ευχαρίστως να το έκανα εάν ήξερα εάν τέλος πάντων κάποιος με καθοδηγούσε, αλλά δεν μπορώ να παίρνω και να ζητώ στην τύχη, διότι πολλοί από αυτούς δεν αντιλαμβάνονται περί τίνος πρόκειται. Δηλαδή ακούν για πρώτη φορά ότι καλούνται οι μαθητές να διασκευάσουν ένα διήγημα του Καραγάτση ή ένα διήγημα του Σαμαράκη και να το μετατρέψουν σε σενάριο μικρού μήκους. Τι είναι αυτό; Πώς θα γίνει ποιος θα το επιβλέπει, αν υπάρχει ενδιαφέρον, πώς θα το εξηγήσουμε στα παιδιά; Στην Αθήνα τα σχολεία ενδιαφέρονται πολύ περισσότερο.
ΔΗ: Άρα δεν υπάρχει και σωστή ενημέρωση, κύριε Κακαβά, γιατί πιστεύω ότι αν υπήρχε ενημέρωση σίγουρα θα υπήρχε και συμμετοχή.
ΑΚ: Συμφωνώ εξ ου όπου μου είπαν να απευθυνθώ τηλεφώνησα είτε εγώ ο ίδιος είτε η γενική γραμματέας της Ε.Σ.Ε. κυρία Τζένη Κοσμίδου και υπήρξε ανταπόκριση είτε από διευθύντριες είτε από καθηγήτριες που επέδειξαν το δέον ενδιαφέρον ούτως ώστε τα παιδιά να μπορέσουν μετάσχουν σε αυτήν την πολύ όμορφη δημιουργική διαδικασία. Έχω συγκινηθεί από το ενδιαφέρον αυτών των ανθρώπων, γιατί αυτό σημαίνει και μια προσπάθεια πέραν του ωραρίου. Δηλαδή πέραν της δουλειάς τους. Δηλαδή σε ορισμένα σχολεία όπως στη Ζωσιμαία στα Γιάννενα η διευθύντρια κυρία Μπεκιάρη τη θυμάμαι δεν μπορώ να την ξεχάσω, δεν την έχω δει ποτέ τη γυναίκα ήταν απίστευτη. Μου τηλεφώνησε δύο ή τρεις φορές προκειμένου να μου ζητήσει η ρωτήσει κάτι. Εντυπωσιάστηκα επειδή επέδειξε ενδιαφέρον. Θα μου πείτε ότι μπορεί σε κάποια μέρη να μην υπήρξε ενδιαφέρον από τα παιδιά και εξ ου και οι καθηγητές να μην έδωσαν συνέχεια.
ΔΗ: Έτσι είναι τα πράγματα. Να πάμε και στον άλλο διαγωνισμό συγγραφής στίχου;
ΑΚ: Αυτός πάει πολύ καλά και δεν είναι μόνο στίχου είναι και του θεατρικού έργου που διεξάγουμε σε συνεργασία με το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης και φυσικά του σεναρίου.
ΔΗ: Πάνε καλά οι διαγωνισμοί αυτοί;
ΑΚ: Πάρα πολύ καλά. Προσέξτε αυτοί όμως αφορούν ενήλικες κατά κύριο λόγο, δηλαδή αφορούν ανθρώπους που τους αρέσει πάρα πολύ το σενάριο, το θεατρικό έργο, ο στίχος που θέλουν να τον δουν μελοποιημένο γιατί μην ξεχνούμε ότι τα βραβεία στους στίχους, είναι η μελοποίηση των διακριθέντων. Παρουσιάζει ενδιαφέρον να δεις το έργο σου να μελοποιείται ακόμα και αν δεν είναι ένα έργο το οποίο πιθανώς να μη γνωρίσει μεγάλη επιτυχία εν τούτοις θα μελοποιηθεί γιατί ο στίχος πρέπει να μελοποιείται. Αυτή είναι η ουσία, η βάση της στιχουργικής.
ΔΗ: Σ’ αυτό το διαγωνισμό μπορεί να λάβει μέρος οποιοσδήποτε, έτσι δεν μιλάμε για επαγγελματίες, όποιος γράφει μπορεί να στείλει το στίχο του.
ΑΚ: Ναι, υπενθυμίζω δε ότι στο bookstream.eu έχουμε ανεβάσει εφέτος δωρεάν τους βραβευθέντες, τους περσινούς βραβευθέντες και θεατρικού έργου και σεναρίου και στίχου. Οπότε όποιος θέλει μπορεί να μπει μέσα να τα κατεβάσει ή και να τα διαβάσει ως flipbooks. Η νικήτρια θα το πω γιατί είναι συγκινητικό ήρθε παρακαλώ από τα Νέα Μουδανιά η νικήτρια του μεγάλου θεατρικού έργου η Χριστίνα Ψωμαδέλλη. Ήρθε από τα Νέα Μουδανιά ενόσω είχαν πλημμυρίσει, τότε με την καταστροφή που υπέστησαν εκεί επάνω. Ξεκίνησε μόνη της η γυναίκα αυτή παρακαλώ γιαγιά 4 εγγονών αν δεν κάνω λάθος μόνη της από τα Νέα Μουδανιά και ήρθε κάτω προκειμένου να δει γιατί, πάντοτε ενημερώνουμε αυτούς που κατοικούν στην επαρχία και έχουν διακριθεί χωρίς όμως να τους λέμε εαν έχουν κερδίσει βραβείο ή έπαινο. Είχε συγκινηθεί τόσο πολύ όταν ανέβηκε στο βήμα που έχασε τα λόγια της. Πήρε το πρώτο βραβείο. Αυτές οι στιγμές είναι εξαιρετικές. Είναι μοναδικές. Επίσης θα πω κάτι ακόμα, προσπαθώ γιατί ξέρετε κάτι η οικονομική κατάσταση δεν είναι καλή. Οι δήμοι υποφέρουν. Μιλώ για την Αθήνα τώρα που τους παρακολουθώ δεν ξέρω τι γίνεται στην επαρχία, αλλά οι δήμοι στην Αθήνα υποφέρουν. Δεν έχουν την άνεση να χρηματοδοτήσουν πολιτιστικές εκδηλώσεις. Για αυτό και προσπαθώ όπου έχω φίλους, δημάρχους ή γνωστούς, αναφέρομαι ως Ένωση και έχουν στηρίξει την Ένωση επί τόσα χρόνια να συμβάλουμε. Ανεβάσαμε 4 μονολόγους, μεταξύ των οποίων της κυρίας Βασιλειάδου από την Καλαμάτα, τους ανεβάσαμε στο δημοτικό θέατρο της Κηφισιάς. Σας πληροφορώ ότι το θέατρο γέμισε. Τέσσερις μονολόγους χωρίς εισιτήριο εννοείται, προσφορά ήταν, αλλά κίνησαν το ενδιαφέρον του κόσμου. Ειδικά αυτοί οι μονόλογοι που είναι δεκαπεντάλεπτοι, που σημαίνει ότι ακόμα και αν δεν σου αρέσει κάποιος, 15 λεπτά παρέρχονται ταχέως. Δεν κουράζεσαι, δεν εκνευρίζεσαι. Είναι πολύ ευχάριστοι οι δεκαπεντάλεπτοι όπως και τα μικρού μήκους. Ένα μικρού μήκους 10 σελίδων, εάν διδαχθεί σωστά το παιδί, πώς μετατρέπουμε ένα διήγημα σε σενάριο, μέσα σε 15 μέρες μπορεί να διασκευάσει τον Καραγάτση και τον Σαμαράκη σε σενάριο ταινίας μικρού μήκους.
ΔΗ: Και εντάξει είναι και δημιουργικό όλο αυτό είναι αλήθεια και για τα παιδιά και μαθαίνουν και κάτι άλλο εκτός σχολείου και είναι τους δίνει και κάτι άλλο κάτι άλλο έτσι που και κάποιοι που θέλουν να ακολουθήσουν και κάτι άλλο μπορεί και να τους δοθεί έτσι και κίνητρο.
ΑΚ: Ναι και είναι και η χαρά και η συγκίνηση που λαμβάνουμε όχι μόνο τα παιδιά, γιατί πέρσι ήμουν στην τελετή απονομής παρέστη σε τελετή απονομής δηλαδή του σχολικού διαγωνισμού που έγινε στην Ηλιούπολη και πραγματικά βλέπω τον ενθουσιασμό των παιδιών. Σίγουρα οι νικητές είναι περισσότερο ενθουσιασμένοι από τους χαμένους δεν το συζητώ. Πάντοτε στη ζωή έτσι είναι, εντούτοις και τα παιδιά τα οποία απλώς μετέσχον τα οποία δεν διακρίθηκαν και τα οποία ήρθαν να παρακολουθήσουν απλώς την εκδήλωση το χάρηκαν, το είδα, μίλησα μαζί τους. Τους άρεσε όλη αυτή η διαδικασία που ήταν διαφορετική από τα συνήθη μαθήματα. Το να μετατρέπουμε κάτι σε σενάριο μικρού μήκους αλλά και στους μεγάλους μια και το αναφέρατε και από το στίχο που το είπατε ο στίχος που είναι σχετικά ευκολότερο από το να γράψεις ένα σενάριο. Το σενάριο απαιτεί και μια τεχνική. Ο στίχος είναι κάπως αυθόρμητος. Ο καθένας μπορεί να σιγοτραγουδήσει κάτι που θα του έρθει στο μυαλό μπορεί να εμπνευσθεί βλέποντας κάτι ή κάποιον. Η κυρία Χριστίνα Ψωμαδέλλη είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα. Είναι και γυναίκα κάποιας ηλικίας, δεν είναι παιδάκι. Η πρώτη νικήτρια του θεατρικού «Η Μήδεια της αγάπης» νομίζω λεγόταν το έργο της διασκεύασε τη Μήδεια, την έκανε κωμωδία. Τι να πω; Μπράβο για την ιδέα της.
ΔΗ: Μπράβο, μπράβο πραγματικά.
ΑΚ: Δεν είναι ένας άνθρωπος, ο οποίος αποσκοπεί σε δόξα και φήμη, αποσκοπεί στην προσωπική χαρά και ικανοποίηση της δημιουργίας. Γι’ αυτό υπάρχουν οι διαγωνισμοί της Ε.Σ.Ε. Δεν υπάρχουν, επειδή απαραίτητα κάποιος θα ακολουθήσει καριέρα. Βεβαίως εαν είναι 25 ετών και διακριθεί, έχει δυνατότητες και σίγουρα αυτό μπορεί να τον βοηθήσει. Αλλά ξαναλέω, υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που γράφουν και έχουν επαγγέλματα. Πέρυσι ο Θεοχάρης Λιβιεράτος από την Πάτρα που είναι γιατρός κέρδισε το πρώτο βραβείο σεναρίου μεγάλου μήκους. Το έκανε για την ψυχούλα του.
ΔΗ: Να πούμε επίσης ότι όσοι θέλουν γιατί είναι και 3 διαγωνισμοί που τρέχουν αυτή την περίοδο μπορούν να μπουν στην ιστοσελίδα σας, έτσι να δούνε τους όρους της συμμετοχής τι πρέπει να κάνουν και τα υπόλοιπα.
ΑΚ: Ορθώς. Έχουν καιρό μέχρι τέλος Αυγούστου επίτηδες το κάνουμε για να περιλαμβάνουμε και το καλοκαίρι ώστε να έχουν το χρόνο το καλοκαίρι που τα πράγματα είναι σαφώς ευκολότερα, έχουν τις διακοπές τους και ξεκουράζονται, να μπορέσουν να γράψουν με την άνεση τους. Οι μονόλογοι, τελειώνουν αρχές Μαρτίου. Δηλαδή μέχρι αρχές Μαρτίου πρέπει να έχει δηλωθεί η συμμετοχή. Από εκεί και πέρα έχουν ένα μήνα καιρό προκειμένου να προετοιμάσουν το μονόλογο και νομίζω ότι και ο σχολικός διαγωνισμός λήγει την ίδια περίοδο, λήγει την 25η Μαρτίου, προκειμένου να προλάβουν οι επιτροπές να κρίνουν τα έργα. Δεν κρύβω πάντως ότι χρειαζόμαστε κάποια μορφή υποστήριξης από το Κράτος. Δεν ζητώ. Άλλωστε υπάρχουν άνθρωποι που κατανοούν τις δυσχέρειες, τις δυσκολίες και προσπαθούν να συμβάλουν η συνδράμουν. Ο κύριος Άγγελος Συρίγος που ήταν υφυπουργός Παιδείας δεν είχε κάποιο ιδιαίτερο λόγο να υποστηρίξει τον διαγωνισμό μονολόγων, το έκανε όμως. Γιατί θεώρησε ότι παρείχε μια δημιουργική διέξοδο το αναφέρει και σε συνέντευξη του. Η κυρία Βιδάλη η οποία ήταν Αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού Αττικής το υποστηρίζει. Ο κύριος Αθανάσιος Βασιλόπουλος μου έδωσε την αιγίδα ο Δήμαρχος σας μου έδωσε την αιγίδα χωρίς να το συζητήσει. Είπαμε δυο κουβέντες ναι μου λέει. Και τελείωσε. Έχουμε και την υποστήριξη της Υπουργού Πολιτισμού της κυρίας Μενδώνη. Η κυρία Μενδώνη υποστηρίζει όλες αυτές τις προσπάθειες και εκδηλώσεις.
ΔΗ: Είναι σημαντικό όλα αυτά να στηρίζονται γιατί και από μόνο του κάτι δεν μπορεί να προχωρήσει σωστά, αλλά πρέπει να ενημερώνετε και εσείς έτσι και κάποιους που μπορούν να στηρίξουν.
ΑΚ: Εσείς και ο κύριος Μπελογιάννης. Ας με προσκαλέσει ο κύριος Βασιλόπουλος να κατέβω μια ώρα και να γυρίσω σπίτι μου το βράδυ, δεν με νοιάζει, και ας καλέσουν 5 δημοσιογράφους, 5 καθηγητές, 5 ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών να πούμε δύο κουβέντες. Έχω πει ότι δεν με απασχολεί το οικονομικό. Έρχομαι πολύ ευχαρίστως.
ΔΗ: Ναι, εμείς θα θέλαμε να σας δούμε και από κοντά πάντως και θα ήταν μεγάλη μας χαρά.
ΑΚ: Εσείς με ξέρετε πάρα πολύ καλά.
ΔΗ: Κύριε Κακαβά να σας ευχαριστήσουμε, καλή επιτυχία σε ότι κάνετε. Καλή επιτυχία στο έργο της Ένωσης
ΑΚ: Μπράβο σας ειλικρινά κυρία Ηλιοπούλου και ειλικρινά είσαστε από τους ένθερμους υποστηρικτές του έργου της Ε.Σ.Ε ανά την Ελλάδα.
ΔΗ: Με μεγάλη μου χαρά με μεγάλη μου χαρά πραγματικά.
ΑΚ: Και εγώ επίσης και αναμένω πρόσκληση.
ΔΗ: Να είστε καλά και καλή χρονιά να έχετε.
ΑΚ: Εγώ αναμένω την πρόσκληση ημερίδας. Να είστε καλά, καλό σας βράδυ και καλή χρονιά και επαναλαμβάνω ο Best να είναι Best.
ΔΗ: Έτσι! Να είστε καλά. Ευχαριστούμε πολύ. Ευχαριστούμε πολύ. Γεια σας.
ΑΚ: Χαίρετε.
